Door Yanti Mamahit

Na een lange cursusstilte start de Diploma Course 2008 op 8 september met de laatste onderdelen: sterke drank, mousserende wijn en versterkte wijn.

Godfrey Spence opent het onderdeel Spirits: “Good morning folks (het is 09.30 uur), time for a good drink” waarmee tegelijkertijd duidelijk wordt dat deze docent geen gras laat groeien over de rijke kennis die hij bezit als het gaat om sterke drank in alle maten en soorten afkomstig uit alle delen van de wereld waar men distillaten produceert.

Ter kennismaking met deze Spirits staan er twee witte en één amberkleurige substanties in onze glazen. Wachtwoord bij de beschrijving van kwaliteit is: BLIC, dat staat voor Balance, Length, Intensity and Complexity. Niet onbelangrijk om te weten tijdens het examen. De drie distillaten gebruiken een graansoort als basismateriaal, maar doorlopen verschillende processen. Achtereenvolgens proeven we Vodka (Smirnoff), Gin (London Dry) en Islay Scotch Whisky.

Na deze vuurdoop gaat het in een ras tempo door met verdieping van de proefsessie. Aan het einde van de tweede dag hebben er zo’n 32 distillaten de revue gepasseerd: van de brandy’s tot en met bijna alle whisky’s en daar tussen in nog de vodka’s, gin, rum , tequila. En wat te denken van de grappa en calvados: destillaten gebaseerd op druivenschil en appel (peer). Het is in het begin moeilijk om onderscheid te maken tussen de Europese (Schotse en Ierse) en de Amerikaanse whiskies; edoch, oefening baat kunst en op den duur proef je toch wel het verschil tussen de gerst en maïs.

Naast het praktische deel overspoelt Spence ons met nuttige informatie: nooit geweten dat vodka wereldwijd de meest begerenswaardige sterke drank is. En dat de Zweedse overheid tot voor kort het beheer had over de productie en verkoop van Absolut. Tot voor kort, want Absolut is nu in handen van de Franse gigant Pernot Ricard. Je vraagt je af waarom een Frans bedrijf nu investeert in vodka, maar dit is ‘marketing’ met zijn grensoverschrijdende transparantie. Of is het globalisering?

Distilleerderij van eigen bodem 

Anders dan in de voorgaande jaren, wordt er een middagprogramma toegevoegd: een bezoek aan één van de schaarse distilleerderijen van Nederland; en dat op worpafstand van Den Rooy. Op naar Zuidam Distillers in Baarle-Nassau. Bij dit familiebedrijf (14 werknemers) geldt het devies: Ontwerpen is kunst, zowel voor de verpakking van de producten als voor de inhoud van de flessen. Fred en Hélène van Zuidam met hun beide zonen Patrick en Gilbert zijn inderdaad in staat om dit devies gestalte te geven: een groot kleinbedrijf gehuisvest in een strak architectonisch gebouw waar Patrick ons ontvangt en rondleidt.

De aanpalende fabriek laat zien hoe het distillatieproces zich voltrekt. Je moet je geen grote Schotse distillaatoren voorstellen, maar op kleine schaal pot stills die verschillende producten maken. Het is even wennen om in het proeflokaal o.a. een prachtige fles te zien staan met het opschrift: Millstone, Dutch Single Malt Whisky. Deze whisky heeft een neus van delicate vruchten en honing, vanille en kokosnoot dat gebruik van hout verraad. Eenmaal in de mond proeft men een honingrijke zoetheid gecombineerd met fijne kruidige smaak. Vragend naar de oorzaak van vanille en kokosnootsmaak bevestigt Zuidam het gebruik van zowel Frans als nieuw Amerikaans hout voor de rijping van haar producten.

Een groter compliment van deze Engelse expert in Spirits kan dit familiebedrijf niet krijgen: nadat Gin wordt geschonken merkt Spence op: “I have never in my life tasted such delicate (distilled) gin as this Zuidam Gin!” we kunnen het beamen: een transparante drank met zuivere tonen van jeneverbes, koriander, iriswortel, waarbij de geurige sinaasappelschil de prettig overheersende factor is.

De vele likeuren die Zuidam produceert staan in plastic vaten te ‘rijpen’. Likeuren met smaken als chocolade, aardbei, framboos, koffie, verschillende specerijen als kaneel, steranijs, Er worden geen kunstmatige kleur, smaak of geurstoffen gebruikt. Zou dit examenmateriaal zijn? “Vergeet het maar” zegt Spence. Deze elixer maakt geen onderdeel uit van de WSET opleiding. Evenals Tequila - waarvan de kans dat het op het proeftechnische examen wordt aangeboden slechts 0,9% is. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat het niet als theorievraag voorkomt. Oei, dit wordt dus een heel uitgebreid examen.

Een klein beetje liefde voor deze tak van de wijnsport is daarom onontbeerlijk en wat mij betreft is Spence hierin geslaagd: aan het eind van deze twee dagen voel ik de liefde voor de Spirits langzaam ontluiken. Ik onderwerp mij in het najaar aan het Spirit-examen, niet om ‘er van af te zijn’, maar meer ter meerdere glorie van mijn kennis over deze wonderbaarlijke vloeistof. Met dank aan Goffrey Spence.

Yanti Mamahit