Door Jan Rook

Dit weekend begint Wijnplein aan een tour in Zuid-Amerika. Op het programma staan bezoeken aan wijnbedrijven, interviews met wijnmakers en vertegenwoordigers van Wines of Argentina en ProMendoza.

De export van Argentijnse wijn naar Nederland neemt nog steeds toe. Inmiddels is Nederland op de exportladder van Argentijnse wijn opgeklommen van de 5e naar de 4e plaats.

USA TODAY

In een recent gepubliceerd artikel van USA TODAY met de veelzeggende kop: ‘Golden days for Argentine wine could turn a bit cloudy’, beschrijft auteur David J.Lynch dat de sterke groei van de wijnsector vooral te danken is aan de goedkope factor arbeid en de lage prijs van de grond. Valutaschommelingen, de kosten van verscheping en de marketing in een zeer concurrerende exportmarkt vragen steeds meer aandacht.

De productiekosten van wijn liggen in vergelijking met bijvoorbeeld de Verenigde Staten op nog geen 25%. De export van Argentijnse wijn naar de VS is in de periode tussen 2002 en 2006 verdrievoudigd en heeft een waarde van meer dan 100 miljoen dollar. In 2007 is opnieuw een exportrecord met de VS gebroken: 131,8 miljoen dollar. Een op de vier geëxporteerde flessen Argentijnse wijn gaat inmiddels naar de VS.

Boven dit zonnige beeld duiken nu echter ook donkere wolken op. De lokale kosten stijgen vanwege een sterke inflatie. De dollar daalt verder ten opzichte van de euro, wat zijn uitwerking op de aanschaf van Europese vaten en kurken niet mist.

Nicolas Catena

Om de huidige situatie in de Argentijnse wijnsector te begrijpen moet teruggegaan worden naar begin jaren tachtig.
De Argentijnse wijnproductie werd nagenoeg geheel in eigen land geconsumeerd.
De Argentijn Nicolas Catena, hoogleraar economie aan de Universiteit van Berkeley, gebruikte zijn vrije weekenden om in het Californische Napa Valley rond te toeren en raakte gefascineerd door de wijze waarop Robert Mondavi met zijn kwaliteitswijnen de traditionele Europese wijnmarkten uitdaagde.

Catena ging er tot die tijd van uit, dat topwijn een Europese aangelegenheid was. Waarom zou wat Mondavi in Californië doet, niet in Argentinië mogelijk zijn?
De grootvader van Nicolas Catena kwam eind 19e eeuw van Italië naar Argentinië en vestigde wat nu Bodega Catena Zapata heet.

Moedige prijsegmentatie

Catena keerde in 1990 terug naar Mendoza en startte met wijnproductie voor export. Toen hij met zijn wijn naar de Amerikaanse markt ging, nam hij een cruciale beslissing. In die tijd was de wijn van buurman Chili op de Amerikaanse markt lager dan 10$ geprijsd. Hij vermeed met zijn wijn echter het lager geprijsde segment en verkocht zijn Cabernet Sauvignon voor 15$ en zijn Chardonnay voor 13$. Het was dappere beslissing voor een wijnmaker uit een land zonder een gevestigde reputatie in de export van wijn.

Catena is nu de ‘Vader van de Argentijnse wijnsector’. Hij verkocht 4000 cases van zijn 1990-wijnen. In 2007 heeft Catena in de VS 440.000 cases verkocht..

Crisis

In 2001-2002 kreeg Argentinië met een financiële ‘Tsunami’ te maken. De werkeloosheid steeg snel en de peso die 1 op 1 met de Amerikaanse dollar stond, kelderde naar 25 dollarcent.
In de straten van Buenos Aires ontstonden relletjes, banken sloten hun deuren en veel Argentijnen konden naar hun spaarcenten fluiten. De Argentijnse financiële sector stond op de rand van de afgrond.

Wat een ramp voor velen was, bleek juist een positieve stimulans voor de wijnsector. Dankzij de valutawijziging werd de waarde van de export in de VS vier keer zo groot in pesos, terwijl de kosten in dezelfde pesos constant bleven. Het gevolg was een zeer sterke groei van de winst van 10 tot soms zelfs 70%. De plotselinge verruiming van de marges is door bijvoorbeeld Catena aangegrepen om een uitgebreide promotiecampagne in de VS op te zetten.

Investeringen

Op het moment dat de peso t.o.v. de dollar naar 25 dollarcent kelderde, daalde de grondprijzen. De buitenlandse investeerders waren in 2001 goed voor 82% van het in de grond geïnvesteerde kapitaal, groot, 146 miljoen dollar. De prijs van de grond is nog geen tiende van dat in Californië.

Parker & Malbec

De opkomst van wijnland Argentinië is mede te danken aan de sterke positie van de druif malbec, die uit het zuidwesten van Frankrijk is overgebracht en die zich goed aan de Argentijnse terroir heeft aangepast.

De bekende Amerikaanse wijncriticus Robert Parker schreef in 2004: “By the year 2015 , the greatness of the Argentinean wines made from malbec grapes will be understood as a given. This French varietal, which failed so miserably on its home soil in Bordeaux, has reached starting heights of quality in Argentina.” (einde citaat).

Wines of Argentina

Het overkoepeld orgaan Wines of Argentina, dat in Mendoza kantoor, houdt, heeft jaarlijks een budget van ongeveer drie miljoen dollar om ‘brand’ Argentina te promoten.
Tijdens ‘Standplaats Mendoza’ zal het werk van Wines of Argentina en de promotie-inspanningen op de Nederlandse markt zeker ter sprake komen.

Stagflatie?

Catena, de vader van de Argentijnse wijnsector en hoogleraar economie, vreest nu dat de populistische regering afstevent op een oververhitting van de economie in combinatie met hoge inflatie, die vervolgens in situatie van ‘stagflatie’ kan vervallen. De inflatie is inmiddels naar schatting opgelopen tot 15% per jaar.
De wolken boven de ontwikkeling van de Argentijnse sector pakken zich dan ook samen. Er in Argentinië sprake is van een energiecrisis.

In juli van het vorig jaar zat ik in het duurste hotel van Mendoza, Park Hyatt, aan het ontbijt met medejuryleden van de belangrijkste wijncompetitie van Zuid-Amerika - de Hyatt Wine Awards - in een dikke jas. In 31 jaar was het niet zo koud geweest. In Buenos Aires was er voor het eerste in 51 jaar sneeuw gevallen..
De energiebedrijven konden de vraag niet aan… De problemen met de energielevering heeft wijnbedrijven doen besluiten om dure generatoren aan te schaffen.
De bekende Argentijnse producent Norton heeft 100.000 $ voor de eigen energieproductie neergeteld.

Tot slot

Het is duidelijk dat de Argentijnse wijnsector zich in een spagaat bevindt. Enerzijds is er de toenemende vraag naar Argentijnse wijn op de exportmarkt, anderzijds is er onvoldoende basis om aan de uitbreiding van de productie en daarmee benodigde investeringen te kunnen voldoen. In de komende 3 weken leggen wij de vraag naar de huidige positie van de Argentijnse wijnsector voor aan de eigenaren van bodega’s rondom Mendoza. We spreken wijnmakers en marketeers van 20 wijnbedrijven in Mendoza. Vanuit Mendoza berichten wij u voor het eerst op zondag 20 januari.

Jan Rook
Flying Wine Writer
Paula Pereira
Wine Journalist Flying Wine Writer

Websites:

Onze speciale Argentinie-sectie: klik hier

Wines of Argentina: klik hier

ProMendoza: klik hier

Great Wine Capitals: klik hier