Door Jan Rook

De Australische wijnindustrie reageert geschokt op de mededeling, dat uit DNA-testen blijkt dat veel Albariño’s ten onrechte de naam dragen. De wijnstok blijkt de vrij onbekende savagnin blanc die voornamelijk in de Franse Jura te vinden is. De uitkomst van het onderzoek kan grote financiële gevolgen hebben.

De authenticiteit van de Australische albariño werd eind vorig jaar in twijfel getrokken en onder de aandacht van de Australian Wine and Brandy Corporation gebracht.
De Australian Commonwealth Scientific and Research Organisation (CSIRO) testte m.b.v. DNA-techniek de authenticiteit van albariño in januari van dit jaar. CSIRO kwam tot de conclusie, dat de wijn gemaakt van de geteste albariño niet als zodanig kon worden geëtiketteerd.
De Australian Wine and Brandy Corporation Act van 1980 bepaalt, dat het onwetmatig is om een wijn te verkopen, te exporteren of te importeren als de beschrijving niet correct is.

Er zijn nog geen cijfers beschikbaar over hoeveel producenten betrokken zijn en wat de gevolgen kunnen zijn.

Reacties in Australië

Damien Tscharke (Barossa)

Wijnmaker Damien Tscharke (Barossa) dacht vijf jaar gelden een goede zet te hebben gedaan met zijn nieuwe witte wijn gemaakt van ‘albariño’.
De nieuwe lichte en aromatische ‘Spaanse’ zorgde voor veel nieuwe klanten Hij noemde de wijn ‘Girl Talk’.
Het werd zijn belangrijkste wijn en het succes sprak zich rond. 24 Australische wineries volgden met ‘albariño’. Niet de naam ‘Girl Talk’, maar ‘ de naam van de druif bezorgt hem nu hoofdpijn.

Albariño is oorspronkelijk afkomstig uit het noordwesten van Spanje en Portugal en is een populaire wijn. Maar sinds de ontdekking dat albariño mogelijk niet albariño is, haasten de 24 wijnbedrijven zich om er achter te komen of ze voor de gek zijn gehouden.

Tscharke: “Albariño was een groot succes, maar de vreugde is omgeslagen in teleurstelling. 95% van de Australische ‘albariño’ is van de moederplant afkomstig waar ik acht jaar geleden mijn wijnstokken kocht. Ik proefde enkele Spaanse wijnen en onderzocht de afkomst. Mijn conclusie was, dat het geschikt zou zijn voor ons klimaat. Daarop vroeg ik de South Australian Vine Improvement Inc of deze variëteit in ons land aanwezig was. CSIRO vond dit druivenras in Merbein bij Mildura. Iedereen handelde ter goeder trouw. Het ziet er nu naar uit, dat het nooit albariño is geweest.”

Volgens Tscharke heeft CSIRO sinds 2002 ieder jaar de wijnstokken getest en bevestigt, dat het ‘albariño’ was. Waarschijnlijk hebben ze de vergelijking met hun originele plant gedaan.
Eind vorig jaar twijfelde een Franse ampelograaf aan de authenticiteit van enkele Spaanse Albariño’s. Enkele Spaanse producenten gaven toe, dat zij sinds 1998 wellicht genetisch materiaal hebben verwisseld. Dit zou ook met albariño (dat geëxporteerd is) het geval kunnen zijn. Tscharke zegt geschokt te zijn. “Het baart me zorgen, omdat deze druif het grootste deel van onze productie uitmaakt. Het kan voor ons een groot financieel verlies betekenen.

De onderzoeksleider van CSIRO, Rob Walker, zegt dat zijn organisatie de wijnstokken aan de Vine Improvement Inc heeft gegeven die het materiaal aan Tscharke leverde.
Toen men aan de authenticiteit twijfelde, kreeg CSIRO DNA-profielen van de officiële Spaanse organisatie om een vergelijkende test uit te voeren. Deze profielen zijn volgens Rob Walker gebruikt in de test.

Reactie Malcolm McLelland, keldermeester van Mansfield Wines in Mudgee

“Ik noem het ‘The Great Grape Swindle’. Het is een grote teleurstelling als we onze wijnen opnieuw moeten etiketteren. Onze Spaanse en Portugese klanten zullen het niet begrijpen. Er was teveel vertrouwen en te weinig onderzoek door de autoriteiten.”

Reactie Jim Irvine (South Australia) van Irvine Wines

“Als er fout is gemaakt, dan zijn de Spanjaarden verantwoordelijk. Ook de Australian Wine and Brandy Corporation treft blaam, omdat ze niet bij deze zaak vanaf het begin betrokken zijn. Ik heb hier 30 dozen klaar staan voor de verkoop komende maand, maar ik bevind me nu in niemandsland. Als er een verbod op het gebruiken van de naam Albariño komt, moet er een overgangsperiode komen om de financiële verliezen te kunnen opvangen. “
Volgens Irvine is het wel vaker voorgekomen dat afkomst van plantmateriaal in Australië onzeker was.
Irvine: “De eerste Shiraz die hier in 1840 is gemaakt was volkomen anders dan wat het nu is. Ik ben ervan overtuigd, dat als ze alle druivenrassen in Australië met een DNA-test onderzoeken er meer verrassingen zullen volgen”.

Reactie Dr. Richard Smart (internationaal consultant wijnbouw)

Dr Richard Smart verwerpt de kritiek op CSIRO vanwege de verwarring over de authenticiteit van Albariño in Australië. Smart is een fan van Albariño en andere Spaanse variëteiten. Volgens hem hebben ze een groot potentieel in Australië.
Als er iemand blaam treft, dan is dat de verantwoordelijke medewerker van de Spaanse nationale collectie die Savagnin-stekken als Albariño de wereld instuurde. Andere landen zullen ook getroffen worden.
Smart merkt op, dat CSIRO veel variëteiten importeert voor haar eigen kweekprogramma en niet alleen voor de Australische wijnsector. CSIRO heeft de DNA databank ontwikkeld voor commercieel gebruik door Provisor en gebruikt de techniek in samenwerking met de Spaanse collega’s om het probleem met Albariño op te lossen. .

Smart neemt het op voor CSIRO en heeft kritiek op de organisaties van de Australische wijnindustrie in deze zaak.

"Als de Australian Wine and Brandy Corporation (AWBC) de macht heeft om tot vervolging over te gaan als de wijn niet correct is gelabeld, wie beschermd dan de wijnproducenten tegen verkeerde benamingen?"

Een voorbeeld van de incompetentie van AWBC is volgens Smart de goedgekeurde lijst van druivenvariëteiten in Australië. De lijst met synoniemen bevat Albarinho dat noch de juiste Spaanse noch de juiste Portugese synoniem is. Sauvignon Vert is onjuist als synoniem voor Sauvignon Blanc en erger, Petite Syrah (Durif) is onjuist als synoniem voor Shiraz.

Degenen die hun Savagnin-wijngaarden willen behouden moeten wachten op de correcte naam, want deze is niet in de lijst opgenomen. Een ander synoniem voor Savagnin als Traminer is onjuist. Traminer is als synoniem voor Gewurztraminer eveneens onjuist.
Smart voegt eraan toe, dat de Australische wijnsector er niet ingeslaagd om te investeren in een gecoördineerde aanpak met import – en evaluatieprogramma's voor virus getest materiaal, ondanks verschillende artikelen van zijn hand en van andere wetenschappers.

Komende maandag begin ik aan een trip in de Hunter Valley. Uiteraard staat de verwarring rond Albariño hoog op de agenda.

De tekst is een vertaling van nieuwsartikelen op internet en een uitzending op de Australische televisie.

Jan Rook Newcastle