Selezione

Carmignano ligt 16 km ten noordwesten van Florence. De appelatie telt 200 hectares en heeft 14 producenten. Capezzane is de toonaangevende producent in deze regio, de wijn van de familie Contini Bonacossi scoort hoog in de Selezione.

Sinds 1989 selecteert een klein gezelschap wijnexperts de beste wijnen van Toscane. Doel is om de specifieke wijnen van Toscane te promoten in Italië en over de wereld. Niet alleen de grote jongens doen mee aan de competitie, juist de deelname van de kleine wineries wordt gestimuleerd. Deze wineries hebben vaak geen geld voor publiciteit, door de Selezione kunnen ze aandacht krijgen.

De eisen voor deelname zijn in de loop der omhoog geschroefd en voor de IGT categorie is een minimum van 75% autochtoon Toscaanse druivenrassen verplicht gesteld. De 9 jury’s bestaan uit 5 wijnexperts, één sommelier en één journalist. Het aantal wijnen is sinds 1989 gestegen van ruim driehonderd naar circa 1500.
Cabernet sauvignon wordt al heel lang gebruikt in Carmignano, volgens sommigen al sinds de Medici’s. Capezzana is de grootste producent binnen een kleine regio. In de USA wordt ermee geadverteerd als de eerste, echte super Tuscan.

Capezzana :Geschiedenis tot in de vroege Middeleeuwen

‘We gaan zo proeven, maar mijn vader wil jullie even te woord staan’’ . Beatrice Contini Bonacossi gaat alvast naar binnen, terwijl haar 88 – jarige vader Ugo zich voorstelt. Net zoals Biondi Santi een breekbaar beschaafd heerschap. Apetrots op zijn bedrijf. Hij woont nog met zijn vrouw op het eeuwenoude complex: een renaissance-villa met boerderij en kelders. ‘Het ligt hier wat lager dan Chianti Classico, de druiven ontwikkelen zich anders’. Daar heeft hij een punt. De Carmignano wijnen hebben in tegenstelling tot de overige wijnen uit Toscane een lage(re) zuurgraad en stevige tannines.

De wijnen zijn bekend vanaf de vroege Middeleeuwen. Later kregen ze meer faam doordat de Medici’s een villa betrokken in het gebied. De beruchte Medici familie was gek op de Carmignano wijnen en Cosimo III de Medici gaf ze in 1716 een beschermde status. Anderen mochten de naam niet meer gebruiken. Door de eeuwen had de wijn ook de reputatie goed te kunnen reizen. In 1396 wordt dit al op schrift gezet door een zekere Ser Lapo Mazzei. De Carmignano wijnen worden vroeg in de 18e eeuw al verscheept naar Engeland, Malta en de USA.
Ugo Contoini Bonacossi schudt zijn hoofd: ‘in de dertiger jaren van de vorige eeuw is die historische Medici D.O.C. status ondergebracht bij de D.O.C. Chianti Montalbano en het heeft tot 1975 geduurd eer we onze eigen D.O.C. terugkregen’. Hij is er nog steeds verontwaardigd over.
Vanaf 1990 is Carmignano een DOCG.

Spaanse roots

De vader van Ugo, Allessandro, kwam weer met zijn vader over uit Spanje. Ze vestigden zich begin twintigste eeuw in Italië en kochten Capezzana in 1920. In Spanje en Italië heeft de familie een gigantische collectie schilderijen, meubels, beeldhouwwerken en antiek opgebouwd. The Contini Bonacossi collectie is nu onderdeel van het Uffizi in Florence, in aparte kamers en uitsluitend op afspraak.
De winery met 100 hectare wijngaard wordt geleid door de kinderen van Ugo: Filippo, Serena, Bernadetta en nicht Serena.

De proeverij

‘Mijn grootvader is meteen bij de eerste productie gaan bottelen. We hebben nog flessen van 1925’. Ugo is naast Bernadetta gaan zitten bij de verticale proeverij in de prachtig klassiek ingerichte proefkamer. Zoon Filippo schenkt de wijnen uit. Bernadetta neemt het over: ‘we beginnen vandaag met 1931. We gaan liever van oud naar jong. We eindigen met 2005’. De 1931 is verkurkt in 1966 en heeft een lichte kleur, net rosé. Het is een bijzondere ervaring met nog merkbare zuren. Tot aan 1990 maakte canaiolo deel uit van de blend, daarna niet meer. De 1983 barst van het fruit en heeft (uiteraard) meer body dan 1931.
De wijn die hierop volgt, 1988, heeft minder fruit, teer, leer en veel tannines. ‘Mais agréable!’, zegt mijn Franse buurman. Inderdaad, je hebt wel wat in het glas. 1990 en 1999 zijn nog baby’s, maar je proeft de potentie. Vanaf 1999 rijpen de wijnen in zowel barriques als tonneaux. Het jaar 2005 markeert de overgang naar opvoeding op barriques. Waarom eigenlijk? ‘De Amerikaanse markt hè, tja’. Toch is de 2005 nog redelijk toegankelijk voor leeftijd, opmerkelijk. We proeven nog een trebbiano uit 2005, door de rijping op hout en het gebruik van gisten is het net een chardonnay.

Conclusie

Carmignano is een Nederland een relatief onbekende Toscaanse DOCG. De wijnen van deze appellatie zijn elegant, stevig en klassiek. De exportprijzen van Capezzana zijn daarom bijzonder, de 2005 kost ruim negen Euro. Dan heb je wel in super Tuscan in huis, geen geld voor de kwaliteit. Het vereist wel enig geduld, want de wijnen kunnen moeiteloos ouderen. In Nederland is dat lastig, de meeste mensen leggen hun wijnen niet meer op. Waarom bieden niet meer speciaalzaken tegen een meerprijs langer gerijpte wijnen aan, de wijnen van Capezzana zijn het echt waard. Fantastico!

Charlotte van Zummeren

Wijnplein bezocht dit domein in 2006. Onze redacteur Johan Veenstra bracht in 2003 ook een bezoek aan Capezzana. Lees het verslag ‘Het geheim van Capezzana’ Klik hier