Nederlanders drinken niet veel champagne, maar als
ze een nipje nemen – of een half glaasje maximaal
– doen ze dat in de maand december en bij voorkeur
op oudejaarsavond. Jammer, want na een avond eten
en drinken komt champagne niet goed uit de verf. De
meeste Nederlanders hebben er waarschijnlijk ook geen
idee van hoe champagne gemaakt wordt, terwijl het
zo’n serieuze bezigheid is.
Erick de Sousa
Erick de Sousa is zo’n voorbeeld van een serieuze
wijnmaker. Zijn bedrijf is sinds 1999 als een van
de weinige champagnehuizen biodynamisch gecertificeerd.
Hij bezit 10 hectares voornamelijk in de Côte
de Blancs, maar ook in Montagne de Reims, de vallei
van Marne en de Côte de Bar. Op deze laatste
maandag in november houdt De Sousa zijn verhaal, één
op één vertaald door Gerhard Horstink
en bijgestaan door ’s werelds beste sommelier
Andreas Larsson.
Viticultuur en wijnmaken
Een aantal vragen uit het gezelschap van zo’n
vijftig professionals en zwaar geïnteresseerden
gaan over de opbrengsten van De Sousa’s hectares,
maar daar laat hij zich niet rechtstreeks over uit.
Hij vertelt wel dat ‘door biodynamie is er géén
groene oogst nodig’ en dat de opbrengsten daardoor
lager uitvallen en ‘dat de oude stokken zo’n
25% minder opbrengen’. De Sousa gebruikt kleine
eikenhouten vaten bij de vinificatie: ‘het fruit
is zo rijp, dat hout geen enkel probleem is’,
hij chaptaliseert niet, weigert pesticiden en doet
niet aan ontgrassing. Volgens Magister Vini Tjitske
Brouwer van Vinoblesse, met Les Genereux medeorganisator
van deze proefdag, is bio-dynamisch werken een kwestie
van kiezen en dus nergens onmogelijk, ook niet in
de champagne. Dat blijkt wel uit de producten van
De Sousa; dat zijn prachtige champagnes.
De proeverij
De
Sousa heeft vier Vin Clairs meegenomen en het proeven
van deze basisproducten blijft een beleving. Je proeft
ondanks het ‘onaffe’ karakter van de sappen
wel degelijk verschillen tussen de verschillende basiswijnen.
De vin Clair van de Cuvée 3A – genoemd
naar de drie grand cru dorpen die met een A beginnen:
Avize, Aïj en Ambonnay – is beduidend minder
zuur dan de stille wijnen op basis van 100% chardonnay.
Daarna komen de echte bubbels op tafels. Als eerste
de standaard cuvée Brut Tradition, zoals altijd
het onbetwiste visitekaartje van een champagnehuis,
zo ook hier. Het tweede glas: de Brut Réserve
Grand Cru is een blend van drie jaren en 100% chardonnay.
Het glas lijkt belegen met een vermoeden van reductieve
tonen. Jan van Lissum, tafelgenoot aan de dis, weet
hierin kurk te detecteren en hij heeft gelijk. Het
vervangende glas heeft wel diepgang, maar mist de
belegenheid. Met de chique Caudalieslijn van oude
wijnstokken in Brut of Millésimé vervolgt
de proeverij van De Sousa.
Les Genereux, Vinoblesse, Andreas Larsson,
De Nederlandenen ‘old faces’
Andreas Larsson is inmiddels een bekende in Nederland.
Als beste sommelier van de wereld reist hij heel wat
af en de lage landen komen vaker in zijn agenda voor.
Zo erkent hij ook zelf: ‘I see many old faces
here. Oh sorry, I mean ‘well-known faces’.
Larsson is gewoon een vreselijk aardige en bekwame
vent en begeleidt de proeverij op uitstekende wijze.
Bij het sabreren van de wijnen staat iedereen vol
bewondering buiten te kijken bij ca 5 graden boven
0 en dat wil wat zeggen. Restaurant De Nederlanden
kookte een driegangen lunch bij de wijnen en Jitske
Brouwer, Ton Schaapveld en al het andere personeel
van Vinoblesse en Les Genereux zagen toe en genoten
van de wijn-spijscombinaties.
De Sousa mag dan wel klein zijn, maar zijn daden
Benne groot…