Door Charlotte van Zummeren

Toegegeven. Zwitserse wijnen zijn in Nederland niet echt een item. De wijnen worden maar mondjesmaat geëxporteerd en Nederland krijgt daarvan een miniem deel. Over het algemeen worden ook niet de beste wijnen geëxporteerd, die blijven in het land voor eigen consumptie.

Eens per jaar wordt in Morges, aan het meer van Genève, de beurs Arvinis gehouden. De beurs is alle dagen geopend voor consumenten en 18.000 mensen maken in zes dagen gebruik van die gelegenheid. Voor een klein wijnland is dit een grote opkomst. Zwitserland heeft in totaal zo’n tien duizend hectare en vier duizend daarvan liggen aan het meer van Genève. In Wallis, Ticino, Neuchatel, Zürich en Graubünden wordt ook wijn geproduceerd. De geproduceerde wijnen gaan amper het land uit, 95% is voor de Zwitserse markt. De bevolking drinkt veel wijn, 52 liter per jaar i.t.t. onze 22 liter. Reden genoeg om een keer Arvinis te bezoeken en de wijnen ter plekke te proeven.

Arvinis

Elk voorjaar wordt deze beurs in Morges gehouden. Op zo’n vijftig kilometer van Genève en tegenover het stationnetje van Morges staat een speciaal voor de gelegenheid opgezette houten hal. Het doet wat denken aan wintersport nostalgie. Het is een behoorlijke beurs met 130 exposanten en 18.000 bezoekers. Meer dan de helft van het aantal wijnen komt uit Zwitserland en de meeste bezoekers ook. Frans is de voertaal hier.

Wijnbouw rondom het meer van Genève: grand cru Dezaley en Terravin

Wijngaarden, het meer eronder en op de achtergrond de Alpen en de Mont Blanc. Schitterend uitzicht, prachtige beelden en ook niet slecht voor de wijnbouw. Door de unieke combinatie van water, hoogtes, terrasbouw en terroir komen uit deze omgeving de mooiste wijnen. De wijngaarden van de helling Dezaley staan op de werelderfgoederen lijst van Unesco. In de 12e eeuw zijn de steile wijngaarden aangelegd door monniken en de dieptes zijn indrukwekkend. Dezaley heeft de grand cru status maar het Zwitserse grand cru systeem is complex. In alle 23 cantons wordt de wijnstok gecultiveerd en ieder canton heeft zijn eigen wetgeving. Het canton Vaud aan het meer van Genève heeft twee grand cru gebieden namelijk Dezaley en Calamin. Dezaley heeft 125 hectaren en veertig wijnbouwers en ongeacht de kwaliteit van hun wijnen hebben zij de Grand Cru status. Wijngaarden met een kasteel erbij hebben in Vaud ook een grand cru status, weer ongeacht de kwaliteit van de wijnen.
Door het extra kwaliteitssysteem van de streek Vaud, Terravin, krijgt 5% van de wijnen na organoleptische keuring een medaille. Een meer dan behoorlijke garantie van kwaliteit. De (witte) Terravin wijnen van de chasselasdruif worden gekenmerkt door mineraliteit, vettigheid, lengte en doordrinkbaarheid. Echte cool climate wijnen waarbij het alcoholpercentage zelden boven de 12 % uitgaat. Je kunt ervan uitgaan dat wijnen met een Terravin medaille gewoon goed zijn.

Enkele wijnen

‘Bonsoir, comment allez vous? Voulez vous parlez Français?’. Jean-Pierre Cavin stelt zich voor. De man lijkt de tweelingbroer van Emile Ratelband. Hij is van de coöperatie in Yvorne, wat voorbij Montreux ligt. Deze coöperatie, de Artisans Vignerons Yvorne, staat goed bekend. Onlangs hebben ze, om hun imago wat op te pimpen, de brochures en labels etc. een heel nieuw uiterlijk gegeven. Een groot aantal van de wijnen hebben de Terravin medaille gekregen. Met Jean-Pierre dineren we met zijn wijnen.

De Gamay traditionelle, opgevoed zonder hout, is fruitig, licht romig met een beetje vanille en gaat opmerkelijk goed samen met het wat zwaardere gerecht met ganzenlever. De pinot noir van de veilles vignes heeft minder fruit en is droger. De witte wijnen hebben allen dat kenmerkende mineralige wat bij deze streek hoort. Als slotstuk proeven we een chasselas uit 1988, 20 jaar oud dus. Deze wijn heeft opmerkelijk goed standgehouden.
‘Dit chateau staat in de steigers nu, het is eeuwenoud met de wijngaarden op kruipafstand’. Met André Fuchs bekijken we Chateau Vufflens en proeven we de volgende dag wijnen van Clos, Domaines & Chateaux. Een verzamelgroep van diverse chateaux, wijngaarden of ommuurde single vineyards. Een groot gedeelte van de groep heeft een grand cru status omdat ze bij een kasteel horen. We proeven hier een Oeil de Pedrix uit 2007, Chateau Vufflens, van de pinot noir uit Vaud. Neuchatel heeft de rechten op de naam Oeil de Pedrix nooit vastgelegd, vandaar dat gebieden buiten Neuchatel inmiddels gebruik maken van de naam. In deze licht gekleurde wijn proef je duidelijk de houtopvoeding. Tussen de diverse chasselas, gamay en pinot noirs staan ook flessen met Gamarette en Garanoir. Dit zijn crossings tussen gamay en reichensteiner, lichter en fruitiger dan puur gamay en in Zwitserland populair bij jongeren.
De proeverij eindigt met een oudere chasselas van Chateau Maison Blanche. Of we kunnen raden uit welk jaar de wijn komt? Behoorlijke honingtonen, een licht geoxideerde indruk, geen jonge juffer.. zoveel is duidelijk. 1992 misschien? ‘Mais oui, biensûr. Vous êtes une vrai journaliste de vin’.

Conclusie

De wijngaarden van het meer van Genève zijn de moeite van het bezoeken waard. Peilloze dieptes met het meer en de Alpen op de achtergrond. De -witte wijnen van de chasselasdruif uit dit gebied worden gekenmerkt door mineraliteit, vettigheid, lengte en doordrinkbaarheid. Echte cool climate wijnen waarbij het alcoholpercentage zelden boven de 12 % uitgaat. Doordrinkbare wijnen, die uitstekend combineren met gerechten en een eigenheid hebben. Over de rode wijnen ook niets dan goeds, maar die hebben in een wereldwijde markt het nadeel dat ze te weinig ‘eigen‘ zijn en moeten concurreren met een te grote groep karakteristieke andere wijnen.
Dat zal de Zwitsers allemaal zorg zijn, ze drinken ze zelf toch wel op.

Charlotte van Zummeren

Meer op onze speciale Zwitserse sectie: klik hier