Door Jan Rook in Ovalle

De bus vanuit de Chileense hoofdstad Santiago naar het provincieplaatsje Ovalle in het noorden doet er zes uur over. Bij het plaatsje Pichicuy zien we voor het eerst de oceaan. Bij Los Vilos gaat het weer richting landinwaarts. Onderweg kale bergen met alleen cactussen 20 km verder rijden we Ovalle binnen. Het provincieplaatsje ligt iets ten noorden van de wijngaarden van Limari.

Limari Valley

De Limari Valley ligt ongeveer 400 km ten noorden van de hoofdstad Santiago. Limari is onderdeel van de regio Coquimbo met als hoofdstad La Serena. Naast de provincie Limari met als belangrijkste plaats Ovalle, is er de provincie Elqui en de provincie Choapa. De Limari vallei loopt van oost naar west. In het oosten de Andes op circa 40 km van de stad Ovalle en in het westen op 18 km van de oceaan.
De vallei ontleent zijn naam aan de rivier Limari die net na het Nationale Park Fray Jorge in de oceaan stroomt. Het park dank zijn bestaan aan de dichte mist die er vaak ligt. Deze ‘Camanchaca’ is een maritieme mist en verplaatst zich in de ochtend ook landinwaarts, waardoor het ’s ochtends behoorlijk koud kan zijn.
Kenmerkend voor de Limari is de open toegang naar de oceaan, waardoor de (koele) wind in de ochtend de vallei binnenstroomt. Later op de dag draait de wind en komt de wind uit de Andes.

Klimaat

De Limari is een droog en onvruchtbaar gebied. Er valt op jaarbasis slecht 100 mm regen. Het voorjaar en de zomer zijn erg droog. De kans op vorst is gering. Dit jaar registreerde men echter twee korte vorstperiodes in september. De temperatuur was net onder het vriespunt en richtte geen schade aan. De verschillen in temperatuur tussen dag en nacht zijn groot.
Van de kust naar de bergen vertoont de vallei duidelijke verschillen op wijnbouw gebied.
De eerste wijngaarden 10 km landinwaarts hebben een koel microklimaat met gematigde temperaturen. De temperatuur duikt zelden onder nul en in januari – de warmste maand in Chili – blijft de temperatuur onder de dertig graden. In dit deel van de Limari komen de beste Chardonnay’s, Sauvignon Blanc’s en Viognier’s.
Nog wat meer landinwaarts liggen de wijngaarden in een wat warmer microklimaat. Dit deel van de Limari is meer geschikt voor blauwe druivenrassen.
Tenslotte is er een derde microklimaat. Dit ligt dichter bij de Andes. De temperaturen kunnen hier sterk oplopen. 35-38 graden Celsius maakt de cultivatie van druiven voor kwaliteitswijnen lastig. Kenmerkend voor de Limari is de luminiciteit. Het gebied heeft 300 dagen zon en een gemiddelde temperatuur tussen de 25 en 27 graden Celsius.

Wijnbouw

Van de drie genoemde sectoren zijn de eerste twee het meest geschikt voor de cultivatie van wijndruiven. Het derde, meest warme gebied is meer geschikt voor wijnbouw gericht op de productie van het belangrijkste Chileense distillaat: pisco.

Bodem

De bodem varieert ook sterk in de Limari. Op de vlakke gedeelten van de canyon is de bodem meer alluviaal met klei en stenen aan de oppervlakte. Op de heuvels zorgen de druiven voor een lichtere textuur in de wijn mede vanwege de colluviale samenstelling van de bodem.
De minerale samenstelling van de bodem zorgt voor een extra dimensie in de wijn.

Irrigatie

Met een gemiddelde regenval van 100 mm per jaar is irrigatie noodzakelijk. Het water van de Andes komt via een complex systeem van kanalen in reservoirs terecht. Een van de grootste reservoirs is de ‘Paloma’ dat een capaciteit heeft van 750 miljoen m³ water.

Historie

In de Limari werden de eerste wijnstokken in 1993 geplant toen de Pisco Capel, Viña Francisco de Aguirre oprichtte. Tamaya plantte in 1997 de eerste wijnstokken en verkocht het fruit aan Francisco de Aguirre. Dit bedrijf kwam in financiële problemen en de druiventelers zoals Tamaya hadden slecht twee keuzes: voor een zeer lage prijs de druiven toch verkopen, of zelf de druiven te gaan verwerken. Tamaya koos voor de laatste optie.

Tamaya

De naam Tamaya is ontleend aan de taal van de Diaguita indianen die tussen de achtste en de vijftiende eeuw het gebied bevolkten. Tamaya betekent ‘het hoogste punt van het gebied’. Op de top van deze heuvel heb je een prachtig overzicht over de vallei en de bergen. Op het terrein van Tamaya liggen stenen waarin de indianen ronde gaten hebben gemaakt, de ‘Piedras Tacitas’. Deze archeologische vondst is minder belangrijk dan die in de Valle del Canto.

Wijnbedrijf

Tamaya ligt op een domein van 3000 ha. De druiventeelt is slechts een klein onderdeel van het agrarische bedrijf. De wingerd is 150 ha groot. Naast de cultivatie van druiven voor de wijnproductie is er fruitproductie zoals avocado’s. Hoewel de omstandigheden voor organische druiventeelt zeer gunstig zijn, kan men geen certificatie aanvragen, omdat de sectoren van avocado’s te dicht op die van de druivenstokken staan.
De cultivatie van de druiven en het productiecentrum staan onder directe controle van Tamaya. Tijdens een rit door de wijngaarden zien we hoe een perceel wordt gerooid. Na het rooien, wacht men drie jaar voordat men gaat herplanten. Opmerkelijk is, dat bij de start van het wijnbedrijf de wingerd voor 50% uit cabernet sauvignon bestond. Het was een duidelijke fout, omdat cabernet sauvignon hier - door het relatief koele klimaat - niet goed kan rijpen.
Inmiddels herplant men sauvignon vert met sauvignon blanc en begint men met de eerste aanplant van pinot noir. Het grootste probleem in de wijngaard is oidium. In de wijngaard heeft men aan blauwe druivenrassen: cabernet sauvignon, merlot, carménère, syrah en sangiovese. De witte variëteiten zijn: chardonnay, viognier en gewurztraminer.

Tamaya noord & zuid

De wijngaarden van Tamaya- noord zijn colluviaal van karakter. Het is een ondergrond van graniet dat van de bergen afkomstig is. De bodemsamenstelling is zand en klei en heeft een hoog calciumgehalte. Vanwege de lage vruchtbaarheid is wijnbouw zeer gunstig.
Tamaya-zuid zijn alluviaal van aard en zijn ontstaan door vertakkingen van de rivier. De vlakke terrassen hebben een toplaag van 80-100 cm met kiezels.

Productie

Tamaya maakt 50.000 ‘cases’ (9 liter) wijn per jaar. De capaciteit van de winery is 1,5 miljoen liter wijn. Men heeft 350 barriques met als maat: 225 - , 300 - en 400 liter wijn.
De wijnen worden op drie kwaliteitsniveaus gemaakt: instapniveau ‘Varietal’, een stapje hoger ‘Reserva’ en het hoogste niveau ‘Winemaker’s Reserve’.

Proeverij

De chef wijnmaker José Pablo Martin studeerde als landbouw ingenieur in 2000 af. Hij deed o.a. ervaring op in Saint-Emilion. In 2002 was hij lid van het wijnmakersteam van Viña Chocalán. In 2006 koos hij voor Tamaya in de Limari. We proefden met hem de volgende wijnen:

1) Sauvignon Blanc 2009 Varietal Range. Druiven worden in de eerste week van februari geplukt. Frisse en fruitige neus. Tonen van abrikoos. Goede textuur, zuiver en een duidelijke mineraliteit. Goede aperitiefwijn. 12 vol.% alc.
2) Chardonnay 2009. Varietal Range. Tankmonster. Moderne neus met tonen van limoen. Forse zuren. Vrij strak in de smaak. Moet met flesontwikkeling nog balans vinden. De wijn wordt over 2 weken gebotteld.
3) VCS 2008. Een blend van Viognier (50%), Chardonnay (35%) en Sauvignon Blanc (15%). Bloemige fruitneus met duidelijk tonen van Viognier. Stevige, krachtige aanzet. Duidelijk een eetwijn. Ik vraag me af wat de meerwaarde van deze blend is.
4) Chardonnay 2008 Reserva. Duidelijk tonen van limoen in de neus. Complexiteit en elegantie. Stevige aanzet met een duidelijke houtimpressie in de smaak. De helft van de wijn vergist op tank en op hout. De wijn blijft 8 maanden op barrique. Met 2 jaar flesontwikkeling zal het hout beter geïntegreerd zijn.
5) Vigonier – Chardonnay 2008 Reserva. Blend van respectievelijk 60% Viognier en 40% Chardonnay. Complexe neus met herkenbaar Viognier. Elegante fruitigheid. Zachte, volle smaak met minerale tonen. Nog wat strak in de smaak. Vrij hoog alcohol (13,5 vol.%).
6) Sauvignon Blanc 2008 Winemaker’s Selection. 80% op tank en 20% in hout. Lichte kleur. Expressieve neus. ‘Herbeceous’. Stevige wat groene smaak. Duidelijk een eetwijn. Heeft nog wat tijd op fles nodig.
7) Chardonnay 2008 Winemaker’s Selection. Moderne neus met tonen van limoen. 100% op hout vergist en geen malo. Krachtig en complex in de neus. Stevige, volle aanzet. Nog vrij strak in de smaak. Hout is nu nog te dominant. Heeft 2-3 jaar nodig om in balans te komen.
8) Pink Goat Rosé 2009. Een blend van Syrah (90%), Cabernet Sauvignon (5%) en Malbec (5%). Mooie, licht rode rosékleur. Krachtige fruitneus. Volle en zachte smaak. Droog gevinifieerd (3 gram restsuiker). Mooie, gastronomische rosé.
9) Carménère 2008 Reserva. Diepe kleur. Tonen van zwart peper. Volle, intense smaak van rood fruit. 10-12 maanden op barrique. Bijzondere Carménère. Niet het opulente en ronde van bijvoorbeeld Maipo of Colchagua. De stijl is meer ‘restraint’. Het is een hele klus om de fenolische rijpheid te bereiken. De druiven werden pas in juni geplukt.
10) Syrah 2008 Reserva. Met een touch van Viognier. Diepe kleur. Al krachtig in de neus. Intense aanzet, niet te tannineus. Moet nog de balans vinden. Duidelijk uit een (relatief) koel klimaat.
11) Merlot/ Cabernet Sauvignon/ Syrah 2007. Respectievelijk 54%, 23% en 23%. Prettige, zachte fruitexpressie.`Stevige, toegankelijke smaak. Typische Limari-stijl.
12) Syrah 2008 Winemaker’s Selection. 100% op Frans hout vergist. Zeer diepe kleur. Nog wat gesloten in de neus. Volle, intense smaak. Hout moet nog beter integreren. Heeft 3-4 jaar nodig. Fraai!
13) Carménère 2008 Winemaker’s Selection. Zeer diepe kleur. Complex en elegant in de neus. Krachtige aanzet. Goed concentraat. Goede en rijpe tannines. Lengte. Hout moet beter integreren. Heeft nog 3-4 jaar flesontwikkeling nodig.
14) Sweet Goat 2007. Gemaakt van Muscat d’Alexandri (60%) en Sauvignon Blanc (40%). Gemaakt van ingedroogde druiven. Goudgele kleur. Geen botrytis in de neus. Zoete smaak. Duidelijke zuren. Hoog alcoholgehalte (14,2 vol. %). Behoorlijk zoet (80 gram restsuiker per liter). Niet bepaald een elegante zoete wijn.

Conclusie

Het is duidelijk, dat in de Limari Chardonnay en Syrah excelleren. Ook reken ik de Sauvignon Blanc 2009 van Tamaya tot de toppers. Ook kan de Syrah in een blend het goed doen. De zoete witte wijn vind ik niet erg serieus. Daarentegen is de mooie rosé van Tamaya voor de Nederlandse markt weer wel interessant. Het portfolio wordt binnenkort uitgebreid met een mousserende wijn. Tamaya heeft een goed gebalanceerd portfolio met kwaliteitswijnen op drie verschillende niveaus: Varietal, Reserva en Winemaker’s Selection. De grote kracht van de wijnen uit de Limari ligt in de goede zuurgraad, waardoor de wijnen frisheid bezitten en een goede spanning hebben. Dit is voor Chili vrij uniek, omdat de wijnen in het zuiden (Maipo, Colchagua) vaak opulent zijn en een hoog alcoholgehalte bezitten, waardoor de wijnen vrij zwaar kunnen overkomen. De avond voor het bezoek aan Tamaya proefden we in een restaurant in Ovalle de Chardonnay van Tamaya 2003. We hielden ons hart vast. De wijn was nog in perfecte conditie en complex. Het bewijs, dat de Chardonnay van Tamaya goed kan ouderen.

Website: www.tamaya.cl
Importeur Ad Bibendum