Door Jan Rook

Afgelopen donderdag vond in restaurant De Treeswijkhoeve bij Waalre een unieke lunch plaats met de Zweedse wijnen van Blaxsta Vingård die door Heisterkamp Wijnkopers worden geïmporteerd.

Exclusieve lunch met Blaxsta Vingård from Paula Pereira on Vimeo.

Drie persoonlijkheden hadden daartoe de handen ineengeslagen. Uit Zweden kwam speciaal voor deze gelegenheid de wijnboer, chefkok en hotelier Göran Amnegård naar het Brabantse, Bert Horstman wijnkoper van Heisterkamp die de partijen bijeenbracht en de chef-kokeigenaar Dick Middelweerd die de regie in de keuken van De Treeswijkhoeve had.

Wijnbouw in Zweden

Wijnbouw in Zweden wordt op beperkte schaal uitgeoefend. Het koele Zweedse klimaat staat grootschalige wijnbouw (nog) niet toe. De meeste druiventeelt komt van hobbykwekers.
In het land wordt onder ‘Zweedse wijn’ ook wel wijn van andere vruchten verstaan.
Zweden is het meest noordelijke Europese land waar wijnbouw mogelijk is.
Vóór de Kleine IJstijd vond het er ook al plaats. Sinds eind vorige eeuw worden er ten zuidoosten van Malmö in het Zuid-Zweedse Skåne län, in Södermansland op 100 km ten westen van Stockholm en op het eiland Gotland opnieuw pogingen ondernomen.
Vaak wordt gedacht dat de opwarming van de aarde hier debet aan is. Toch zijn het vooral de nieuw ontwikkelde druivenvariëteiten en vinificatietechnieken die dit mogelijk maken.
Er wordt veel kennis via CCOVI (Brock University Ontario) uit de Canadese wijnbouw gehaald.
Hoewel het klimaat t.o.v. andere wijnlanden vrij koud is, zijn het de langere zomerdagen die de teelt van druiven met groeitijd compenseren. Vanwege het koele klimaat en de toegepaste druivenvariëteiten heeft men minder last van schadelijke insecten en schimmelvorming. Hierdoor kan men toe met minder dan wel geen bestrijdingsmiddelen.
Zweedse wijn kent geen officiële herkomstbenaming, maar het land is wel ingedeeld in een wijnbouwzone (A) zoals door de Europese Unie bepaald.
In 2006 werd er ruim 5.500 liter wijn geproduceerd. Tweederde rode wijn en éénderde witte wijn. De totale wijnproductie stijgt jaarlijks.

Blaxsta Vingård

Göran Amnegård werkte 17 jaar lang als chefkok in Canada en besloot rond de millenniumwisseling met zijn gezin terug naar Zweden te verhuizen.
In het plaatse Blaxsta dat 130 km ten zuidwesten van Stockholm ligt, kocht hij een boerderij en plantte er de eerste wijnstokken aan. Al snelde opende hij een restaurant.
De wijngaard ligt op de 59ste breedtegraad en is daarmee de meest noordelijk gelegen wijngaard van de wereld. Inmiddels is de wingerd 2 ha groot. De belangrijkste variëteit is vidal blanc. Daarvan maakt Amnegård zijn ijswijn. Omdat de gasten in het restaurant ook droge wijnen vragen, heeft hij nu drie rijen met chardonnay – en merlotdruiven.
Het voorjaar komt in Zweden later opgang dan bijvoorbeeld in Bordeaux, maar de oogst valt op dezelfde tijd. De dagen in de zomer zijn lang en de lichtintensiteit is sterk. De nachten zijn koel. Een ander aspect is de terroir. De bodem bevat veel mineralen die de ontwikkeling van het wortelstelsel stimuleren. Die mineraliteit vindt je terug in de wijnen.
De koele nachten en warme zomerdagen zorgen voor het behoud van de aroma’s in de druif. Volgens de Zweed hebben de natuurproducten in zijn land meer aroma’s dan in elk ander Europees land. De appels bijvoorbeeld smaken veel beter dan die uit Frankrijk.

De lunch

De uitgenodigde pers werd in restaurant De Treeswijkhoeve ontvangen met een amuse van ganzenlever, biet, hazelnoot en sinaasappel. Daarbij serveerde men de Rosehip Ice Wine 2009 van de Blaxsta Vingård. Een opmerkelijk begin. Deze ijswijn van rozenbottel ruikt bijzonder en de smaak is opmerkelijk fris.

Op de mooi opgedekte tafel kwam het eerste gerecht van zacht gegaarde kreeft, gelei van hoisin, schuim van limoenblad en 48 uur gegaarde buikspek. Visueel bijzonder mooi, maar ook smaaktechnisch heel spannend. Daarbij werd de Blaxsta Chardonnay barrique 2009 geserveerd. De productie is slechts 300 flessen. De wijn wordt na vergisting op tank op barrique gelagerd. De koude vergisting duurt 5 maanden. Het resultaat is een delicate Chardonnay in de neus waar een licht boterig aroma in te ontdekken valt. In de smaak heel fris met goede zuren en aangename mineraliteit. Een opmerkelijke wijn die in een proeverij door niemand als een Scandinavische wijn zal worden herkend.
In combinatie met het mooie gerecht excelleren zowel de Chardonnay als de kreeft. Een prachtig begin van een bijzondere lunch.

Voor het tweede gerecht tekende de Zweedse chefkok. Het was Kroppaka gevuld met gerookt gevogelte en zwarte truffel, gemberkoeksaus en preiselberen. Dit typische Zweedse aardappelgerecht dat daar ook wel ‘het gerecht van de armen’ heet, werd gecombineerd met een Blaxsta Merlot 2008. De wijn is 100% Merlot omdat de wijnmaker volgens zijn zeggen niets had om de wijn te blenden.. Het was een verrassende combinatie. Het gerecht is bijzonder vanwege de structuur en de mooie smaak. De Merlot van 2008 oogde als een Pinot Noir uit een koel gebied en was fruitig en licht gestructureerd. De wijn is na vergisting op tank gebleven. Een goede beslissing omdat de wijn met 10,5 vol. % alc. heel kwetsbaar en fris is. Leg je de wijn dan op barrique dan verlies je m.i. de balans. Opmerkelijk was, dat de saus van gemberkoek de wijn als het ware versterkte. Dit was een van de opmerkelijkste wijn-spijscombinaties van 2011.

De ambassadeur

De Zweedse ambassadeur Z.E. Håkan Emsgård nam de gelegenheid te baat om de Zweedse producten voor het voetlicht te brengen. De Zweden leven dichtbij de natuur en de producten van Zweedse bodem hebben meer smaak dan in andere landen. Ieder jaar vestigen circa 1.500 Nederlanders zich op het Zweedse platteland. Locale producenten hebben vaak een persoonlijke band met hun consumenten. In Zweden kun je honderden kilometers rijden door bossen zonder iemand tegen te komen. De Zweedse regering heeft een speciale website www.swedishmenu.com in het leven geroepen om de producten van de locale producenten te promoten.

Vervolg lunch

Het hoofdgerecht - waarvoor Dick Middelweerd tekende - bestond uit een hertenfilet en sukade gelakt met vijf kruiden, rouleau van kool en rookvlees, kweepeer en bitterbal van Cevenne uit. Het was een magistraal wildgerecht met een bijzonder verfijnd garnituur. Wat mij betreft driesterren Michelin waardig. Visueel fraai, smaaktechnisch top.
Daarbij kwam de Blaxsta Merlot 2006. Het jaar was warm in tegenstelling tot 2008. Dit was in de wijn te proeven. Wat meer body en structuur. Desondanks een vrij licht gestructureerde rode wijn. Chefkok Middelweerd deed er goed aan om de hertenfilet zo zuiver mogelijk te brengen omdat anders de wijn in de combinatie zou wegvallen.

Het dessert was door de Zweedse chefkok gemaakt en bestond uit ijs van witte truffelhoning met gekaramelliseerde suikercake en krokante bessen. Daarbij werden de specialiteiten van Blaxsta, de ijswijn van 2007 en 2003 geserveerd. Het hoeft weinig betoog dat de combinatie perfect was. De beste combinatie was de Vidal Ice Wine 2003. Een warmer jaar dan 2007. Een wijn met een mooie balans tussen het zoet en de zuren. De truffelhoning in het gerecht sloot naadloos aan bij de ijswijn.

Tot slot

Bij de koffie kwam nog de frambozenijswijn van 2006 op tafel met een verbluffende intense fruitsmaak. Ik was er echter toen al overtuigd van de bijzondere smaakexpressie van de Zweedse wijnen. Niet eerder proefde ik een Merlot uit de meest noordelijk gelegen wijngaard van de wereld. In een blindproeverij zou niemand op het idee komen, dat dit een Scandinavische wijn zou kunnen zijn. Hulde aan Bert Horstman van Heisterkamp Wijnkopers die de Zweedse wijnmaker en chefkok Göran Amnegård en Dick Middelweerd eigenaar van De Treeswijkhoeve bij elkaar bracht voor deze unieke lunch. Zweden in na deze lunch ineens een ander land voor ons geworden. Chapeau!

Websites:

www.heisterkamp.com

www.treeswijkhoeve.nl

www.blaxstawine.se