Hij
is al vele jaren niet meer in Nederland geweest,
maar nu heeft Antinori-importeur L'Exception/Cordier
hem voor drie dagen naar ons land gehaald om
te praten met klanten en pers: markies Piero
Antinori, de 25ste generatie van een wijngeslacht
dat volgens officiële documenten al sinds
1385 wijn maakt. Afgelopen maandag was klantendag,
dinsdag volgde een mini-toernee langs Nederlandse
afnemers en woensdag 25 maart waren enkele
persvertegenwoordigers welkom. "Onze business
is gebaseerd op dromen. En soms wordt een droom
werkelijkheid," zegt Piero Antinori. Verslag
van een inspirerende wijntelg.
Dorst
lessen en energie opdoen
De markies nam uitgebreid de tijd om zijn visie op
wijnmaken en de hedendaagse ontwikkelingen toe te
lichten.
Omdat zijn masterclass gevolgd werd door een lunch begeleid met enkele van zijn
wijnen, begon Piero Antinori met een statement over wijn-spijscombinaties: "De
combinatie van wijn en voedsel is altijd interessant. Maar wit met vis en rood
met vlees is wel een achterhaalde visie. Beide moeten elkaar aanvullen, de combinatie
is afhankelijk van de wijn(bereiding), de saus en de bereidingswijze van het
eten.
In Italië wordt de meeste wijn traditioneel tijdens de maaltijd geconsumeerd.
Wijn is voor ons een levensmiddel! En het is ook onderdeel van onze levenswijze.
Vroeger was het zelfs zo dat de werkers op het land altijd een fles 'fiasco'
bij zich hadden: om de dorst te lessen, maar ook om energie op te doen.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde er ook bij ons wat.
Mensen kregen andersoortige banen en andere eetgewoonten. Wijn was er niet meer
om de dorst te lessen, maar werd meer sophisticated, bijna een luxeproduct. Men
ging ook langzaam aan minder drinken, maar de kwaliteit werd wel beter."
Renaissance
en kunst
"Rond
de '60-ger en '70-ger jaren van de vorige eeuw
werd de consument ook wat ervarener over wijn
en andere voedingsmiddelen. Ook de wijnproducenten
zelf zagen dat er veranderingen gaande waren.
In Italië was er niet alleen een potentieel
voor veel goedkope wijn, maar ook voor een hoge(re)
kwaliteit, dat was zeker het geval in Toscane.
Dit was de eerste regio van de Nieuwe Revolutie
in wijn. Hierna volgden Piemonte en andere regio's.
In een periode van 30 jaar waren er meer veranderingen
dan in de 300 jaar ervoor! De wijnwereld veranderde
in die periode totaal: de zogenaamde nieuwe wereldlanden
kwamen op en in Italië was er een drastische
omslag van kwantiteit naar kwaliteit. De consument
volgde die trend met de belangstelling voor luxere
producten (koelkasten, auto's, kleren etc.).
Het einde van die trend zal zijn dat we streven
naar 70% kwaliteitsproducten in wijn en 30% goedkopere
wijn. Men is ook steeds meer in kwaliteit geïnteresseerd
en wereldwijd neemt de markt voor goedkope wijn
af. Nu is de verhouding echter nog 30-40% kwaliteit
en de rest kwantiteit, maar over zo'n 10 à 15
jaar moeten wij naar een verdeling van 70-30
kunnen komen. Momenteel is er nog steeds overproductie
van wijn. Maar stel dat elke Chinees maar één
glas wijn per jaar zou drinken…"
"Ik
was zo gelukkig om in een zeer interessante en
stimulerende tijd voor wijnproductie te leven
en werken. Je zou het de grote Revolutie in Italië kunnen
noemen, maar eigenlijk is de term Renaissance
van de Italiaanse wijn beter. In de 15e en 16e
eeuw vond er ook al een Renaissance in Florence/Toscane
plaats, toen in de kunst. Je zou kunnen zeggen
dat Toscanen altijd al in een stimulerende omgeving
hebben geleefd en dat dat onbewust ook het wijnmaken
heeft beïnvloedt."
Morele
waarden
Piero
Antinori staat aan het hoofd van de Antinori-familie
die sinds 1385 naamgever en eigenaar is van dit
bekende wijnhuis. Antinori: "Mijn voorouders
doen dit al sinds 1385, ik ben de 25ste generatie
en mijn drie dochters zetten die traditie in
de 26ste generatie voort. Ik vind die lange traditie
toch belangrijk, want naast techniek en de liefde
voor het wijnvak neem je ook eeuwenoude morele
waarden mee.
Geld
is nodig voor de continuïteit, maar is niet
de hoofdzaak voor ons. Een steeds betere kwaliteit
en een goede reputatie zijn veel belangrijker.
Die waarden en normen geef ik ook aan mijn dochters
door."
"De
wijnbranche is nu een lange-termijnbranche.
Als ik nu nieuwe doe, heb
ik na zo'n zes jaar de eerste
goede wijn en na zo'n tien
jaar pas cashflow. In deze
branche is een familiebedrijf
volgens mij de beste oplossing.
Je hoeft niet steeds aan
aandelen en aandeelhouders
te denken en je hoeft geen
compromissen aanplant te
sluiten. Wij kunnen onze
eigen gang gaan en doen wat
we nodig achten. Zo kunnen
we ook besluiten om een slechtere
jaargang voor bepaalde wijnen
helemaal over te slaan. We
hebben dat bijvoorbeeld voor
de Tignanello gedaan in 1992
en vorig jaar - na zeven
geweldige jaren! - helaas
ook weer toen de Sangiovese
door regen in september en
oktober niet optimaal waas."(Deze
week is bekend geworden dat
er geen Tignanello 2002 zal
worden verkocht red.)
Dromen
en nieuwsgierige consumenten
"Wij
hebben altijd wel zo'n tien à vijftien
experimenten lopen. Meestal is er dan wel eentje
die succesvol wordt. Onze business is gebaseerd
op dromen. En soms wordt een droom werkelijkheid." Gevraagd
naar de huidige stijlen van wijnen is Antinori
heel enthousiast en vol vertrouwen over de ontwikkelingen
in Zuid-Italië, waar zijn bedrijf ook projecten
heeft lopen: "De huidige Zuid-Italiaanse
stijl is toegankelijker en vriendelijker dan
ooit, meer fruitgeoriënteerd, zachter.
Een
typische 'warm climate'-stijl, maar tegenwoordig
zelfs met wat elegantie en vooral makkelijk drinkbaar
- ook in zijn jeugd - en daarbij ook nog eens
redelijk geprijsd.. Zuid-Italië bezit veel
potentieel, zowel kwantitatief als kwalitatief.
In ons project in Puglia gebruiken we internationale
rassen, maar ook lokale als de primitivo, de
aglianico en de nero d'Avola. Ik heb veel vertrouwen
in de resultaten van het zuiden. Je merkt ook
dat consumenten heel nieuwsgierig zijn, naar
nieuwe wijnen, nieuwe druivenrassen etc. Dat
is een uitdaging voor ons."
"Mysterieuze
Tignanello"
Traditioneel zijn Italiaanse wijnen vaak minder vriendelijk en moeilijker toegankelijk.
Onze Tignanello is wel een stijlvolle wijn, maar niet echt een beginnerswijn
zoals de Zuid-Italiaanse wijnen dat nu veel meer zijn.
De Tignanello is, zeg maar, de volgende stap voor een consument.
Het is geen open boek, het is op het eerste gezicht een wat mysterieuze wijn.
Het is als met sommige kunst die zich ook niet meteen geeft.
Je moet je er wat meer in verdiepen en je hebt er wat meer kennis en ervaring
voor nodig. Wijn is altijd een mysterieus en onvoorspelbaar product, maar dat
maakt het juist zo spannend."
Cultwijn
Antinori
heeft nog steeds dromen: "Wat ik momenteel
als uitdaging voor de toekomst zie is om een
top-top-topkwaliteit te maken in Zuid-Italië.
Dat zal best wat tijd kosten, maar ik wil een
wijn maken die fruitig is, structuur heeft en
een lang leven. hij moet gemaakt worden van één
van de drie druiven aglianico, primitivo of negroamaro,
ik weet nu nog niet welke het uiteindelijk wordt.
Het moet niet zo'n commercieel wijntje worden,
maar een echte cultwijn." Naast Piero Antinori
zit zijn neef Niccolo Marzichi Lenzi. Deze heeft
zich de afgelopen jaren beziggehouden met paarden,
maar wil nu ook in de wijn. Samen met zijn beide
ooms, Piero en Lodovico Antinori, zal hij een
project in Bolgheri begeleiden. Er moet volgens
Piero Antinori een nieuwe 'Super Toscan' ontwikkeld
worden die gaat lijken op de oorspronkelijke
Ornalaia-blend (zie www.campodisasso.com).
Plannen en dromen genoeg dus. Antinori besluit
zijn toelichting met: "I worked a lot, but
I had great fun."
Proeverij
Hierna
kregen we 12 Antinori-wijnen te proeven:
- twee heerlijke frisse en fruitige witte (Castello della Sala Orvieto Classico
Superiore 2001 en Tenuta Guado al Tasso Vermentino Bolgheri 2001),
- een Castello della Sala Cervaro 2000 (een ongebruikelijke
stijl voor een Italiaanse wijn, van 80% chardonnay
en 20% grechetto, op nieuw eiken gefermenteerd en
5 maanden gerijpt),
- een zeer matige rosé (Tenuta Guado al Tasso Scalabrone Bolgheri Rosato
2001, gemaakt van diverse rode druiven die voor rode wijnen geen topkwaliteit
kunnen leveren)
- 6 rode, waaronder de fruitige en vriendelijke Pèppoli Chianti Classico
2000 (van een speciale sangiovese-kloon), de zachte en 'warme' Tenuta Guado al
tasso Blogheri Superiore 2000 (van cabernet sauvignon, cabernet franc, merlot
en een beetje syrah, zoals een eeuw geleden in de traditionele Bordeaux-blends
gebruikelijk was), de wat dunne en ruwe Brunello di Montalcino Tenuta Pian delle
Vigne 1998, de fruitige en sappige Badia a Passignano Chianti Classico Riserva
1999, en twee prototypes van de zogenaamde 'Super Toscans': Tignanello 1993 (80%
sangiovese en 20% cabernet; 100% nieuw eiken) en Solaia 2000 (20% sangiovese
en 80% cabernet; 50% nieuw en 50% 2e jaars eiken; waarvan 90% Frans en 10% Hongaars
eiken) en
- twee heerlijke frisse zachtzure dessertwijnen: de rode Aleatico tenuta Fattoria
Aldobrandesca 2000 en de witte Castello della Sala Muffato 1999 (van sauvignon
blanc, grechetto, riesling en gewürztraminer).
Wijn
en spijs
Bij
de aaneenvolgende lunch werden volgende combinaties
geserveerd:
1. Met krab gevulde ravioli, geserveerd met kreeftensaus
en stukjes kreeft + Castello della Sala Chardonnay
2001. Goede combinatie met de houtgelagerde jonge
Chardonnay.
2. (foto links) Gebakken kwartel met ganzenlever, shii-take en een kwarteleitje
+ Conte delle Vipera Sauvignon 2001. De frisse en wat bloemige wijn harmonieerde
wat mij betreft minder.
Even
de Chardonnay voor de zekerheid getest, die combi
was het zeker niet.
3.
(foto rechts) Gebraiseerde lamsnek met pappardelle
en truffel + Tenute Marchese Antinori Chianti
Classico Riserva 1999. En toen werd het zowaar
eventjes stil aan tafel. Heerlijk gerecht, prachtig
zacht fijn vlees. En de wijn (de 'kleine Tignanello'
genoemd) is krachtig maar ondanks zijn leeftijd
verrassend zacht en toegankelijk. Past prachtig
bij het gerecht. Heerlijk!
4. Epoisses, huisgemaakt notenbrood en appelstroop + Tignanello Magnum 1997.
Mooie finale, past goed, maar combi 3 is mijn favoriet.
