Argentinië: van Salta tot Rio Negro

Door Jan Rook

In het kader van een bezoek van Wijnplein aan Argentinië van 19 april tot 2 mei as. publiceren we een serie artikelen over de wijngebieden, de wijnen, wijnproducenten en de economische betekenis van de wijnindustrie in dit land.

De wijngebieden van Argentinië liggen in een strook met de Andes in het westen.
De breedtegraad van de wijngaarden varieert van 25° zuiderbreedte voor Salta in het noorden van Argentinië, Patagonië tot in het zuiden op de 39ste breedtegraad.
Daartussen ligt de provincie Mendoza, dat met 142.000 ha wijngaarden 70% van de totale wingerd van Argentinië zijn rekening neemt. Grote kaart: klik hier

Oudste van de Nieuwe Wereld

De wijngaarden van Argentinië behoren tot de oudste van de Nieuwe Wereld.
Tijdens de laatste kolonisatie in de 16e eeuw gingen de eerste wijnstokken de bodem in. Daarna werden de wijngaarden meer in de valleien beplant.

Grote verschillen

Er zijn enorme verschillen in zowel geografisch als klimatologisch opzicht. We treffen er ruige bergen, plateaus, woestijnen, oases,vruchtbare valleien en canyons aan.
De hoogte van de wijngaarden varieert van 300 meter boven de zeespiegel in Patagonië, tot 2000 meter in de hoog gelegen wijngaarden in en rond Salta.
In totaal is het wijngaardoppervlak 200.000 ha met een gemiddelde opbrengst dat dicht bij de 10 ton druiven per ha ligt.
De verschillend gestructureerde bodem in de wijngebieden bestaat uit verweerd rotsbodem van de Andes en mineralen. Bij de bergen vinden we meer ronde stenen, in de valleien minder hard gestructureerde bodem.

Klimaat

De verschillen in hoogte en microklimaat zorgen voor een verschillende terroirs.
In het hoger gelegen onvruchtbare semi-woestijnachtige omgeving is het klimaat warm. Hier heeft men een hoge luminiciteit en goede ventilatie in de wijngaarden, waardoor ziektes geen kans krijgen. Een grote variatie tussen dag- en nachttemperatuur zorgt voor een goede opbouw en conservatie van de aromastoffen in de druif.
De gemiddelde temperatuur varieert tussen 14 en 18 graden Celsius. De jaarlijkse regenval ligt tussen 150 en 400 mm. De meeste regen valt in het voorjaar en in de zomer vandaar de behoefte aan irrigatie van de wijnstokken met het rivierwater en het water uit de bronnen.
Een belangrijke natuurlijke dreiging voor de wijnbouw in Argentinië is de hagel in de zomer.
De wijnbedrijven investeren in antihagelnetten om aan deze dreiging het hoofd te bieden.

Salta

Salta en Catamarca in het noorden van Argentinië hebben circa 4000 ha wijngaarden. De wingerd ligt in een delta die door de rivieren de Río Calchaquí en de Río Santa Maria gevormd worden. De Cafayate vallei ligt op korte afstand van Salta, waarbij je de spectaculaire canyon van de Quebrada de las Conchas passeert. Een fascinerend landschap met gele, rode en groene vulkanische rotsformaties in de meest grillige vormen. De wijngaarden (circa 1.800 ha) in de Cafayate vallei hebben een zand- steenachtige vlakke bodem. Met een hoogte van 1750 meter boven zeeniveau is er een grote variatie in de dag- en nachttemperatuur. Overdag 35-38 graden; ’s nachts 12-20 graden Celsius. Hier heeft men gemiddeld 345 dagen per jaar zon. Het is een van de droogste wijngebieden van Argentinië.
De torrontésdruif domineert hier de wijngaarden. De meest aangeplante blauwe druif is cabernet sauvignon.

La Rioja

In de provincie La Rioja ligt tussen twee bergformaties de Famatina Valley. Hier treffen we 7.550 ha wijngaarden aan wat neerkomt op 3.6% van het totale wijngaardoppervlak van Argentinië. In dit droge gebied valt op jaarbasis slechts 130 mm regen. De gemiddelde temperatuur bedraagt 10 graden Celsius. Dé druif in dit gebied is torrontés, die hier torrontés riojano wordt genoemd om zich van de torrontés in Cafayate en San Juan te onderscheiden.
De wijngaarden zijn in pergolavorm aangelegd en worden met de klassieke vloedirrigatie van water voorzien. De belangrijkste subgebieden van La Rioja zijn de op 1000-1300 meter gelegen wijngebieden van Chilecito, Nonogasta, Anguinan, Vichigasto en Anillaco.

San Juan

San Juan wordt wel het land genoemd van de zon, het fruit en karaktervolle wijnen die rijke en rijpe tannines met goede textuur bezitten.
Het gebied vertoont overeenkomsten met het Australische Riverland en heeft ongeveer 46.000 ha wijngaarden. Naar verwachting zal het wijngaardareaal naar 60.000 ha kunnen groeien.
Het is een heet en droog gebied hier bij de uitlopers van de Andes. De opbrengsten kunnen hier zelfs oplopen tot 50 ton per ha. De hitte is dragelijk vanwege de sterke wind die hier de ‘Zonda’ wordt genoemd.
Tussen de aanplant van olijfbomen heeft men in de wijngaarden de eenvoudige druivenrassen staan. Zij dienen voor de blend van alledaagse wijnen die voor binnenlandse consumptie bedoeld zijn. De druivenrassen: pedro giménez, moscatel de alejandria en de torrontés sanjuamino.
De belangrijkste wijngaarden van San Juan liggen op 650 meter boven de zeespiegel in de steenachtige kleibodem van de valleien Tulum en Ullum en de steenachtige Zonda Valley.
Hier hebben Santa Graffigna en Finca Las Moras nieuwe wijngaarden aangelegd met kwaliteitsdruiven zoals cabernet sauvignon, malbec, tannat, greco nero en syrah.
Dripirrigatie zorgt voor voldoende water. Het wordt uit de Rio San Juan gepompd. De wijnbedrijven gebruiken nieuwe geënte wijnstokken, verbeterd pergolasystemen en nieuwe cultivatiemethoden zoals bijvoorbeeld de Smart-Dyson.
Van het nieuwe hoger gelegen wijngebied in de Pedernal Valley (1.350 meter) heeft men hoge verwachtingen.

Mendoza

In het economisch hart van de Argentijnse wijnindustrie ligt de provincieplaats Mendoza. De plaats zit als een spin in een web met uitgestrekte wijngaarden die tot Salta en Patagonië reiken.
Mendoza telt 5 onderscheidende wijngebieden met in totaal 140.000 ha wijnstokken.

Noord-Mendoza

Noord-Mendoza heeft de laagst gelegen wijngaarden die water uit de rivier gebruiken. Hier liggen de districten Lavalle, Guaymallen, Las Heras en San Martin en delen van Maipú.
Hier liggen de wijngaarden op 550 tot 700 meter boven zeeniveau. De 14.000 ha wijngaarden bevinden zich op glooiende heuvels en bezitten een diepe ondergrond speciaal geschikt voor de cultivatie van druivenrassen zoals: chenin, pedro giménez, ugni blanc en torrontés.

Upper Mendoza River

Het wijngebied van de Upper Mendoza River heeft zo’n 24.000 ha wijngaarden. Het gebied ligt dicht bij de plaats Mendoza op de 33ste breedtegraad. De gemiddelde temperatuur is 15 graden Celsius. De duurste wijngaarden van Argentinië liggen rondom de plaats Luján de Cuyo. De koelste gebieden hebben hier de herkomstbenaming Vistalba, Las Compuertas en Perdriel. De bodem kan sterk variëren, zelfs op één wijnbedrijf . Van ondiepe, arme steenachtige bodem tot diepe toplagen van 1.5 meter. De beste ondergrond bestaat uit zandachtige rotsbodem. De hoogte varieert sterk van 900 meter bij Vistalba tot 1.100 meter rond Agrelo.
In het algemeen geldt, hoe hoger de ligging van de wijngaarden, hoe groter de verschillen in dag- en nachttemperatuur. Malbec is de belangrijkste druif. Veel wijnstokken zijn hier oud en hebben een hoge platdichtheid. Andere druivenvariëteiten zijn cabernet sauvignon en syrah. De witte druivenrassen: semillon, chardonnay en sauvignon blanc.

Uco Valley

The Uco Valley ligt ten zuidwesten van de stad Mendoza tussen de 33.5 en 34ste breedtegraad.
In de Uco Valley staan 13.000 ha wijnstokken in de departementen Tunuyán, Tupungato en San Carlos. De hoogte varieert tussen 800-900 meter boven zeeniveau in de plaats Tumuyán met wijngaarden op een steenachtige kiezelbodem, tot 1.500 meter dichtbij Tupungato, waar voornamelijk ronde stenen in de wijngaarden te vinden zijn. Het zonlicht is hier intens. De gemiddeld jaartemperatuur bedraagt 14 graden Celsius. Van de uitstekende druiven maakt men hier goede rode en witte wijnen met bewaarpotentieel. Vooral de grond in Tupungato en La Consulta staat in de belangstelling van investeerders die hier nieuwe wijnbedrijven willen vestigen. Semillon en malbec worden hier gecultiveerd, alsmede chardonnay, merlot, cabernet sauvignon en syrah.

Oost Mendoza

Oost-Mendoza is een zeer uitgestrekt gebied met 68.000 ha wijngaarden op de 33ste breedtegraad. De ligging van de wijngaarden behoort tot de laagste van Mendoza tussen de 640 meter met een diepe onderlaag tot een meer steenachtige bodem op 750 meter boven zeeniveau. In dit relatief vlakke gebied haalt men het water voor irrigatie uit de Tunuyán-rivier. De gebieden Junin, Rivadavia San Martin en Santa Rosa zijn onderdeel van Oost-Mendoza.

Zuid-Mendoza

De afstand tussen Mendoza en San Rafael is groot en het is nauwelijks te geloven dat Zuid-Mendoza deelt uitmaakt van hetzelfde wijngebied Mendoza.
Rafael en General Alvear liggen op de 34ste breedtegraad in het gebied van Zuid-Mendoza. Hier liggen 22.000 ha wijngaarden op kiezel en vruchtbare alluviale zandgrond. Het water voor de irrigatie pompt men uit de Atuel en Diamante-rivier. Bij General Alvear liggen de wijngaarden op 450 meter hoogte. Bij Paredes en Cuadro Nacional heeft wijngaarden die op 800 meter boven zeeniveau liggen. De gemiddelde temperatuur bedraagt 15 graden Celsius. Hier maakt men vooral Chenin. De beste rode wijnen zijn Malbec en Cabernet Sauvignon.

Rio Negro

Met een hoogte op 300 meter boven zeeniveau heeft de Rio Negro Valley in Patagonië de laagst gelegen wijngaarden van Argentinië.
Met een wijngaardareaal van 2.500 ha dat zich uitstrekt van de uitlopers van de Andes tot het punt waar de rivieren Neuquén en Limay samenkomen, is de Rio Negro-vallei een 8o km lang gebied. Hier teelt men voornamelijk fruit zoals appels en peren. In het begin van de vorige eeuw hebben Britse ingenieurs de irrigatiekanalen aangelegd. De bodem is zanderig en alluviaal. Het klimaat is continentaal. Het droge, warme klimaat, is vooral geschikt voor de cultivatie van witte druivenvariëteiten zoals chardonnay, semillon en sauvignon. De blauwe druivenrassen die het hier goed doen zijn malbec, cabernet sauvignon en pinot noir.

Lees artikelen op onze afdeling Argentinië: klik hier