Argentinië staat niet bekend als een gereputeerd producent van witte wijnen. Als torrontés en pedro giménez echter plaatsmaken voor internationale variëteiten, dan zou de verkoop van witte Argentijnse wijnen op de exportmarkt een krachtige stimulans kunnen krijgen.

Als je de statistiek van de aanbouw van witte druivenrassen van Argentinië nader bekijkt, dan lijkt het of de blauwe en witte druivenrassen elkaar in evenwicht houden. Kijk je vervolgens naar de internationale witte druivenvariëteiten, dan blijkt dat circa 20% van de witte aanplant bestaat uit chardonnay, chenin blanc, sauvignon blanc, riesling en viognier. Dit percentage is minder dan de wijd verbeide torrontés en de alcoholische blendvariëteit pedro giménez die we vooral niet met de Spaanse druif pedro ximénez mogen verwarren.

Krachtsinspanning

De samenstelling van de Argentijnse wingerd met een sterke positie van de witte druivenrassen, geeft aan, dat de Argentijnse wijnbouw voor een enorme krachtsinspanning staat.
In de laatste tien jaar heeft de daling van de binnenlandse consumptie van witte wijn en de toenemende buitenlandse vraag naar rode wijnen voor een radicale ommezwaai ten gunste van blauwe druivenvariëteiten gezorgd. De wijnbedrijven die de financiële middelen bezitten om te investeren, veranderden de aanplant van de traditionele, basale witte druivenrassen in internationale blauwe variëteiten.
De wineries die traditioneel de binnenlandse markt bedienen, zitten echter nog steeds met de dominante positie van de eenvoudige witte druivenrassen zoals torrontés.

Onderzoek en investering

De eigenaar van Domaine Vistalba, Hervé Joyaux: “Toen Argentinië met de kwaliteitsverbetering van de wijnen startte, schakelde de internationale wijnmarkt juist over op de blauwe druivenvariëteiten. We kunnen nu wel stellen, dat in Salta goede Torrontés kan worden gemaakt. In de hoger gelegen delen van Mendoza geniet chardonnay echter de voorkeur en het zuidelijk deel van Mendoza is zeer geschikt voor sauvignon blanc. Patagonië is weer meer geschikt voor chardonnay en semillon.”
Het beeld is een vage blauwdruk, maar het toont toch de potentie van de witte druiven aan gegeven de diversiteit van de Argentijnse terroirs.

Moderne apparatuur

De witte wijnen hebben in het laatste decennium geprofiteerd van de investeringen in de vinificatie- en kelderapparatuur. Roestvrij staal, koeling en temperatuurgestuurde vergisting zijn nu eerder norm dan uitzondering.
Laureano Goméz (Salentein) wijst erop, dat door de enorme aandacht voor de productietechniek ook het zicht op de terroir enigszins verloren heeft doen gaan. Goméz: “In het warme, droge klimaat van Argentinië verliezen de druiven snel hun natuurlijke zuurgraad. Het probleem verergert, als er sprake is van overproductie.
Eerder oogsten om de zuurgraad te behouden is één ,vroeg in de ochtend oogsten, is de andere oplossing. Het is dé manier om fysiologisch rijpe druiven binnen te halen.
We raken hier echter niet de kern van het probleem. Om de kwaliteit te verhogen, moet je naar namelijk meer radicale maatregelen nemen, waaronder een zorgvuldige selectie van de percelen. Je moet de cultivatiemethode aanpassen en het bladerendak verminderen om lagere rendementen en een vroege rijping te bewerkstelligen.

Torrontés als USP?

Argentinië zou in zijn nopjes zijn als het de wereld kan overtuigen dat Torrontés alles in zich heeft om een USP (Unique Selling Product) te zijn.
De theorie over de oorsprong van torrontés is volgens de technisch manager van Norton, Carlos Tizio-Mayer, dat torrontés een kruising is van criolla en moscatel de alejandria, ontstaan uit zaden die de Spanjaarden naar Argentinië hebben meegenomen.

Van de drie mutaties (torrontés riojano, torrontés sanjuanino en torrontés mendocino) is de torrontés riojano de meest gebruikte.
De torrontés in de Cafayate Valley, goed voor 70% van de productie, wordt algemeen als de meest delicate en aromatische variëteit beschouwd. De ouderdom van de wijnstokken is hier ook een belangrijke factor. Voorbeeld: de 25-50 jaar oude stokken van de producenten Etchart en Michel Torino die met een relatief lage opbrengst (18-20 ton per ha) genoegen nemen.

Lastige druif

Volgens Andres Höy van Michel Torino, is torrontés geen makkelijke druif. De druif is gevoelig voor botrytis en tijdens het groeiseizoen moeten veel bladeren en trossen verwijderd worden. In veel wijngebieden waar de traditionele pergola’s in gebruik zijn, vervangt men nu deze door het ‘H-systeem’.
Deze cultivatietechniek geeft minder schaduw, maakt het sproeien makkelijker en vereenvoudigt het oogsten van de druiven.
Zelfs in Cafayate heeft de trend om van witte naar blauwe druiven over te schakelen zijn intrede gedaan. Michel Torino heeft bijvoorbeeld in de laatste jaren 160 ha torrontés opnieuw geënt met blauwe variëteiten. Volgens Höy is de torrontés-rage nu wel voorbij. Het was een echte ‘cashcow’, maar het is nu makkelijker om rode wijnen in Argentinië te verkopen en we kunnen het nu met rode wijnen ook nog beter doen.

Chardonnay

Wat zijn de vooruitzichten van Chardonnay in Argentinië?
De Chardonnay in Argentinië neigt naar een vrij zware, eendimensionale wijn met tonen van tropisch fruit met een vette en vaak alcoholische component, die niet de volledige rijpheid heeft.
De hoogste prioriteit ligt dus in de selectie van de juiste percelen, het aanpassen van de juiste cultivatie-methoden en het inzetten van de juiste klonen. 'Canopy management' en inzicht in de ontwikkeling van een goede rijpheid zijn daarbij essentieel.
Het blenden van wijnen uit verschillende wijngebieden, zoals Tupungato voor frisheid en levendigheid en Maipú voor structuur in de Chardonnay vindt steeds meer plaats.

Sauvignon blanc

Naast Chardonnay moet Sauvignon Blanc uit koelere gebieden komen om de juiste aromatische aroma’s - die zo gewild zijn in deze wijn - te krijgen.
De Sauvignon Blanc van Norton wordt gemaakt van druiven die op 1.100 meter boven zeeniveau in Coloña in bij Luján zijn gecultiveerd. Salentein heeft de aanplant van sauvignon blanc naar de koelere en vochtige delen van Mendoza verplaatst. De gebroeders Lurton maken een goede Pinot Gris van druiven uit hun nieuwe winery in de Uco Valley in Vistaflores bij Tupungato. Het beste voorbeeld is wellicht de Pinot Grigio van Viniterra in Mendoza met een uitstekende frisheid en concentratie.

Viognier

Santa Graffigna maakt zelfs in het warme klimaat van San Juan samen met Finca Las Moras een uitstekende Viognier.
Andere veelbelovende Viogniers: Trivento, Viniterra en La Agrícola.
Volgens Angél Mendoza is het maken van goede witte wijnen nog steeds een zaak van ontwikkeling. De eco-fysiologische omstandigheden van de Argentijnse wijngebieden zijn volgens Mendoza niet erg geschikt voor witte druivenrassen.
Hij vindt dat met de inzet van moderne technieken de witte wijnen een betere expressie kunnen krijgen, waarbij vooral de frisse en fruitige wijnen zoals Sauvignon Blanc, Riesling en Chardonnay een moderne stijl laten zien.
“De wijnen zijn echter zeer kwetsbaar. Je hebt koeling van het begin van de vinificatie tot en met opslag en distributie nodig. Het is dé uitdaging voor de komende jaren.”

Tabel top 20 druivenrassen

Bron: Instituto Nacional de Vitivinicultura
Harpers Supplement

Lees alle artikelen op de Argentijnse afdeling: klik hier