Door Jan Rook in Martinborough

Flying Wine Writer Jan Rook reed op maandag 13 februari van Auckland naar Gisborne in het oosten van het noordereiland. In Gisborne stond dinsdag een bezoek aan de eerste en belangrijkste biodynamische wijnmaker van Nieuw-Zeeland, James Millton op het programma. Daarna ging het verder naar het 200 km zuidelijk gelegen Hawkes’s Bay.

De rit van Auckland naar Gisborne duurde acht uur. Het landschap is erg groen. Onderweg veel veeteelt en allerlei vormen van landbouw behalve wijnbouw.
Daarin komt verandering bij de nadering van de belangrijkste plaats in het meest oostelijk gelegen wijngebied van het noordereiland: Gisborne.

Chardonnay Capital

Gisborne (www.gisbornewine.co.nz) noemt zich ‘The Chardonnay Capital of NZ’.
De eerste Europeanen vestigden zich in 1831. In Gisborne wonen 30.000 inwoners.
Gisborne ligt op dezelfde parallel als Melbourne of v.w.b. het noordelijk halfrond, Malaga in Spanje. Na Marlborough en Hawke’s Bay is het wijngebied van Gisborne de derde grootste wijnproducent. De wijngaarden van Gisborne zien als eerste ter wereld de zon. Dit meest oostelijk gelegen deel van Nieuw-Zeeland ligt namelijk het dichtst op de internationale tijdlijn.
De gemiddelde regenval bedraagt 900-1000 mm per jaar. De bodem is voornamelijk leem en klei.

De wingerd van Gisborne is 1850 ha wijnstokken groot. In de jaren tachtig was Millton Vineyard een van de eerste wijnbedrijven die zich hier vestigde.

James Millton maakte zijn eerste eigen wijn in 1984. Inmiddels heeft hij 22 ha wijngaarden. In 1986 werden de wijngaarden van Millton als eerste in Nieuw-Zeeland organisch gecertificeerd. Inmiddels heeft Millton ook de biodynamische wijnbouw omarmd en behoort hij samen met de biodynamische wijnmakers zoals o.a. Nicolas Joly, Olivier Humbrecht en Anne-Claude Leflaive tot de vaandeldragers van deze bijzondere vorm van wijnbouw.

Na het lezen van meerdere interviews met Millton en de standaardvragen zoals ‘waarom organisch’ en waarom ‘biodynamisch’ besloot ik deze ‘natural kiwi’ zelf aan het woord te laten en zo nu en dan te interpelleren.
Deze strategie werkte wonderwel. Millton begon met de opmerking dat zijn wijnbedrijf ‘anders’werkt en of uw verslaggever daarvan op de hoogte was? Dat is uiteraard het geval en het gesprek richtte zich vooral op de biodynamische werkwijze en aspecten zoals ‘balans’ en ‘energie’. Uiteraard toonde Millton zich een volger van de Steiner. Op mijn opmerking dat Steiner ook een uitgesproken voorstander is van ‘raszuiver’ en dat dit – gelet op de 2e Wereld Oorlog - bepaald kritisch kan worden bekeken, toonde hij zich verrast. Die vraag had hij nog niet eerder gehad. Toen Millton nog uitlegde dat Steiner geen alcohol dronk, kon ik het niet nalaten op te merken dat Hitler ook van de ‘Blauwe Knoop’ was. Millton toonde zich ineens van de andere kant.

In de peperdure Audi ging het vervolgens naar de wijngaarden. De verschillende wijngaarden liggen er perfect bij. De biodynamische werkwijze is behoorlijk arbeidsintensief. Vijf medewerkers waren met heggenscharen (!) aan het snoeien. Dezelfde medewerkers meldden zich een half uur later voor een proeverij met Chenin Blanc.

Proeverij Millton Chenin Blanc dinsdag 14 februari

1) 2005 Millton Demi Muids Te Arai Vineyard. Eerste directe associatie met chenin. Heel honigachtig in de neus, fris en jong. Zachte aanzet, hoge zuren. Erg jong. Moet balans nog vinden. Toont weer eens aan dat Chenin tijd nodig heeft.
2) 2004 Millton. Demi Muids Te Arai Vineyard. Weer die typische honigneus. Neus lijkt wat verfijnder. Wat meer ontwikkeling gehad. Mooie, zuivere aanzet. Lijkt wat minder gestructureerd.
3) 1992 Millton Barrel Fermented Te Aira Vineyard. Goudgele kleur. Tertiaire aroma’s. Tonen van abrikozen. Ook wat noten in de neus. Forse aanzet. Hele dikke geouderde wijn. Het honigkarakter in de neus gaat met het ouder worden verloren.
4) 1985 Millton Barrel Feremnted Opou Vineyard. Kleur heel geel, maar niet het goudachtige. Merkwaardig. Bitterkoekjes in de neus. In de smaak zacht, minder gestructureerd. Is wat vlakker. Mis de spanning. Niet over de kop, maar zal niet beter worden. Heeft zijn tijd nu wel gehad. Filmende smaak.
5) 1984 Millton May Harvest Lichte neus. Mooie smaak. Staat opmerkelijk goed nog. Licht gestructureerd.
6) 2003 Marc Bredif Vouvray (Frankrijk). Typische lichte stijl en expressie van de chenin blanc. Zachte aanzet, goede zuren voor het warme jaar. Mooie, zuivere smaak die je mond als het ware schoonmaakt.
7) 1999 Ch. Gaudrelle Vouvray (Frankrijk). Lastige neus. Niet dat stuivende chenin blanc. Duidelijk zoeter in de smaak. Je mist dan ook wat spanning. In de neus wel wat complexiteit.
8) 2003 Domaine Baumard Quarts de Chaume (Frankrijk). In de neus complexiteit. Rijk en expressief. Intense aanzet. Krachtige smaak. Nu nog veel te jong. Lengte. Zal zich mooi ontwikkelen.
9) 1990 Aigle Blanc Clos Baudoin Vouvray Moelleux (Frankrijk). Goudgele kleur met groene zweem. Duidelijk botrytis neus. Zoete aanzet. Goed ontwikkeld maar zoet heeft de overhand.
10) 1964 Domaine Bourillon Dorleans Demi-Sec (Frankrijk). Goudgele kleur. Storende afwijking in de neus. Nodigt niet tot proeven uit.
11) 1961 Domaine Bourillon Dorleans Demi-Sec (Frankrijk). Neutrale neus. Zoet maar erg vlak. Niet bijzonder.
12) 1959 Domaine Bourillon Dorleans Moeulleux (Frankrijk). Goudbruine kleur. Complexiteit. Mooie, gerijpte smaak. Balans. Mooie afsluiting van de proeverij.
13) Millton Viognier 2005. Special edition. Duidelijke wijn van een warmere druivenras. Heel filmende in de smaak. Behoorlijk zoet. Intense wijn. Dikke, zoete Viognier.Het is duidelijk dat Millton veel aandacht besteedt aan het trainen en opleiden van de medewerkers. De proeverijen zijn een goede gelegenheid om de bijzondere druivenvariëteiten en de wijnen met elkaar te bespreken. De assistent-wijnmaker en de wijngaardmedewerkers worden regelmatig met wijn-proefsessies opgeleid.

Later meer over dit bijzondere wijndomein en de mooie wijnen.

Van Gisborne naar Hawke’s Bay

De rit van Gisborne naar Hawke’s Bay duurde een kleine drie uur.
Sean Burns, General Manager ontving ons ’s avonds voor een proeverij en diner op het nieuwe complex van Craggy Range. We proefden zeven wijnen.
De proefnotities volgen later.

Regionale proeverij

Op het uitgebreide en moderne wijndomein Sileni proefde ik samen met de ervaren wijnmaker Nigel Davies, op woensdagochtend 37 verschillende wijnen van Hawke’s Bay.
27 van de 37 wijnen waren van een schroefdop voorzien.

De proefnotities:

20 rode en 17 witte wijnen.

De eerste twee wijnen kwamen bij wijze van uitzondering uit Marlborough i.v.m. de regel dat de gastheer (Sileni) zelf enkele wijnen uit het eigen assortiment aan de regionale proeverij mag toevoegen. De overige 36 wijnen waren wel alle afkomstig uit Hawke’s Bay.

1) Sileni 2005 Cellar Selection Marlborough Sauvignon Blanc 2005. hele lichte kleur. Wat nerveuze, maar goede neus. Frisse smaak, goede zuren. Vrij strakke Sauvignon Blanc.
2) Sileni Estate Seection The Sounds Sauvignon Blanc 2005. Wat rijke en rijpere expressie in de neus. Filmende aanzet. Betere wijn. Ook veel gastronomischer.
3) Matariki 2004 Sauvigno Blanc 2004 hawke’s Bay. Heel andere expressie dan die van Marlborough. Neutraler minder ‘herbeceous’. Duidelijke Sauvignon Blanc uit een warmer gebied. Mist daardoor toch dat frisse, stuivend karakter.
4) Crossroads Hawke’s Bay. Gewürztraminer 2005. krachtige neus van rozen. Aromatische smaak. Restzoet. Mis de spanning.
5) Southbank Estate Hawke’s Bay Riesling 2004. Typische neus. Wel iets van Riesling maar niet bijzonder. Filmende aanzet. 9 gram restsuiker.
6) Church Road Cuve Series Limited Release Viognier 2004. Lichte expressie. Vrij neutral in de neus. Vrij filmende smaak maar het hoge alcoholgehalte brandt op de tong.
7) Crossroads Hawke’s Bay Destination Series Chardonnay 2005. Prettige neus. Goed Chardonnay. Filmende aanzet. Goed houtgebruik.
8) Esk Valley Reserve Chardonnay Hawke’s Bay 2004. krachtig houtgebruik in de neus. Teveel hout.
9) Gunn Estate Skeetfield 2004 Chardonnay. Lichte, moderne neus van Chardonnay. Filmende aanzet. Goed concentraat. Goede Chardonnay.
10) Woodthorpe Chardonnay Te Mata Estate Hwake’s bay 2004. Moderne neus van Chardonnay. Filmende aanzet. Goed concentraat. Balans en lengte. Mooie Chardonnay.
11) Vidal Wines Reserve Chardonnay 2004. Wat neutrale neus. Corrrect, maar niet bijzonder. Goede smaak met goed houtgebruik.
12) Norton Estate Hawke’s bay Chardonnay 2002. Behoorlijk gele kleur. Mooie neus. Complexiteit. Dikke, volle wijn. Krachtig houtgebruik. Misschien wel weer iets teveel hout. Wordt van alles dan wel snel teveel.
13) Vidal Estate Reserve Chardonnay 2002 Hawke’s Bay. Mooie , ontwikkelde neus. Filmende aanzet. Krachtige smaak. Goed houtgebruik. Echte eet-Chardonnay. Prima.
14) Sileni Estates Selection ‘The Lodge’Chardonnay 2005. Behoorlijke kleur. Moderne neus Dikke, volle aanzet. Mooie concentraat. Lengte. Goed houtgebruik. Knappe , dikke Chardonnay.
15) Trinity Hill. 2003 High Country hawke’s Bay Pinot Noir. Goede, niet te diepe kleur. Duidelijk Pinot Noir. Lichte expressie. Niet bijzonder. Geen duidelijke stijl.
16) Vidal Estate Stopbank Pinot Noir 2004. Wat diepere kleur. Goede, maar lichte neus. Goede stevige aanzet. Prettig glas Pinot Noir. Elegant en een goede lunch Pinot-Noir.
17) Sileni Estates Selection ‘The Plateau’ Pinot Noir 2005. Vrij diepe kleur. Lichte neus. Goede, zuivere en frisse aanzet. Goede, lichte smaak.
18) Gunn Estate 2004 Silistria. Syrah. Diepe kleur Dikke, krachtige neus van Syrah. Goede, volle smaak. Goede Syrah.
19) Vidal Estate Syrah 2004. Diepe kleur. Stevige, goede fruitexpressie. Verzorgde, zachte smaak. Goed conetraat. Commerciële Syrah.
20) Matariki 2002. Syrah.Hawke’s Bay. Diepe kleur. Lichte oxidatie in de neus. Brett. (wilde gisten) Duidelijke smaak van Brett.
21) Crab Farm Winery 2004. Reserve Merlot. Uitgesproken diepe kleur. Goede neus. Licht oxidatief. Volle, zachte smaak. Hoog alcoholgehalte. Zou wat verfijnder en eleganter kunnen zijn.
22) Vidal Estate Merlot 2004. Diepe kleur. Goede neus. Vrij licht maar wel prettig. Goede, zachte smaak. Goed concentraat. Prettig glas Merlot. Commerciële Merlot. Prima!
23) Red Rock gravel Pit Red merlot Malbec 2004. Gimblett Gravels. Diepe kleur. Stevige neus met invloed van Malbec. Goede, stevig blend. Toont aan dat Merlot in een blend ook goed kan zijn. Prima.
24) Gunn Estate Woolshed Merlot Cabernet 2004. Diepe kleur. In de neus een duidelijke bordeauxblend. Vrij zachte aanzet. Typiciteit en karakter gaan in de blend verloren. Neen zo werkt het niet.
25) Esk Valley Black Label Merlot/ Cabernet Sauvignon en Malbec 2004. Diepe kleur. Goede bordeauxblend in de neus. zachte, verzorgde aanzet. Goede balans. Nu prima te drinken. Goede blend!
26) Vidal estate Reserve Merlot Cabernet Sauvignon 2002. Hawke’s Bay. Diepe kleur. Mooie neus. Complexiteit. Een van de beste tot nu toe. Goede, volle aanzet. Mooie middenpallet. Lengte en balans. Vlaggendrager van Hawke’s Bay.
27) Gunn Estate 2002 Woolshed Merlot cabernet Malbec. Diepe kleur. In de neus wat Cabernet. Goede, zachte aanzet. Volle wijn. Goede blend.
28) Esk Valley Reserve Merlot malbec cabernet Sauvignon 2002. Diepe kleur. Duidelijke blend in de neus. Complexiteit in de smaak. Geslaagde blend en uiterst gastronomisch. Goed.
29) Vidal Estate Reserve Merlot Cabernet Sauvignon 2000 Hawke’s Bay.Vrij diepe kleur. Mooie, complexe neus. Tertiaire aroma’s. Zachte aanzet. Volle wijn. Prima nu maar kan nog wel wat jaren mee. Knappe blend.
30) Matariki 2002 Quintology. Merlot- Cabernet Sauvignon – Malbec Cabernet Franc en Syrah. Diepe kleur. Mooie, complexe neus. Zachte, volle smaak. Nu prima op dronk. Knappe blend.
31) Trinity Hill 2002 Gimblett Road Hawke’s Bay Cabernet Sauvignon - Merlot. Diepe kleur. Duidelijke Cabernet maar ook wat groene tonen. Niet geheel rijp fruit. Vrij strakke smaak. Goed concentraat. Toont aan dat Caberent in een blend lastig kan zijn.
32) Sacred Hill Helmsman Cabernet Merlot 2002. Diepe kleur. Duidelijke bordeauxblend in de neus met Cabernet. Vrij strakke aanzet. Nog tannineus van de Caberent. Geen verfijning. Zal zich ook niet beter ontwikkelen.
33) Trinity Hill 2002 Gimblett Road Hawke’s bay cabernet Sauvignon. Diepe kleur. Duidelijk Cabernet in de neus. Intense aanzet. Volle, dikke Cabernet. Nog tannineus. Zou allemaal wat meer verfijning kunnen gebruiken. Cabernet is niet erg elegant.
34) Vidal Estate Reserve Cabernet Sauvignon 2002. Diepe kleur. Goede, prettige neus. Stevige aanzet. Rijpe tannines. Goede Cabernet maar niet de toekomst van Hawke’s Bay.
35) Zoete, witte wijnen. Ngatarawa Stables Late Harvest 2004. Behoorlijk gele kleur. Kennelijk een blend. Echte dessertwijn neus. Zoete wijn. Beetje vlak allemaal.
36) Sileni Estates Estate Selection Late Harvest Semillon 2004. Behoorlijk. Mooie, complexe ‘late harvest’ neus. 30% botrytis. Knappe dessertwijn. De typiciteit van Botrytis en de goede zuren. Goed.
37) Sileni Pourriture Noble 2004. Behoorlijk gele kleur. Mooie neus, complexiteit. Verfijnd met botrytis. Mooie smaak. Vol zoet maar goed tegenspel van de zuren. Jammer dat deze laatste drie wijnen niet in de EU zijn toegestaan.

Klassiek; Mission Vineyards

Mission Vineyards is een van de oudste wijnbedrijven van Nieuw-Zeeland. Het domein was tot voor enkele jaren een seminarie.

Woensdag 15 februari Mission Vineyards

1) Mission Estate Winery 2005. Sauvignon Blanc. Koolzuur in het glas. Rijpe, tropisch fruit. Warm Doet het goed in de domestic markt. Toch een mooi glas wijn maar van en warm gebeid.
2) Mission Estate Winery Hawkes bay Gewurztraminer 2005. Local market. Typical, wat restsuiker. Behoorlijk gele kleur. Elegante, aromatische neus. Goede smaak. Lekker,aromatische wijn. Bijzonder.
3) Mission Viognier 2005. 1e oogst gekocht fruit. Heel fris, lichte expressie. Mooie, frisse smaak. Ook heel aromatisch.
4) (Flagship) Chardonnay Mission Jewelstone Chardonnay 2004. Behoorlijk gele klur. 50% nieuw hout. Mooie, complexe neus. Volle . krachtige smaak. Zeer fraaie Chardonnay. Behoorlijk dot hout maar geeft de wijn ook de kracht mee.
5) Mission Reserve Cabernet Sauvignon 2004. Goede Caberent-expressie. Vrij diepe kleur. Intense aanzet. Vrij strak gevinifieerd. Goed maar strak.
6) Mission Jewelstone Cabernet Sauvignon , Cabernet Franc Merlot 2004. Duidelijke toets van Caberent Franc. Neus is fraai. Stevige aanzet. Volle, krachtige wijn. Dik. Fraai!
7) Mission Estate Hawkes Bay Reserve Cabernet Sauvignon 1998. (1998 heel warm jaar). Gerijpte, geëvolueerde neus. Mooie, frisse, krachtige structuur. Lengte en balans. Voorbeeld dat CS heel goed kan zijn in een warm jaar.
8) Mission Reserve Syrah 2004. Duidelijke Syrah-neus. Uitnodigend fruit. Vrij lichte structuur, elegante balans. Niet te zwaar. Meer accent op verfijning. Een stijl die mij wel aanspreekt.

Conclusie

Een van de mooiste plekjes van Hawke’s Bay. Goed restaurant en een winery met mooie wijnen. Mooie stijl Sauvignon Blanc. Prima Gewurztraminer. Fraaie Chardonnay. Bewijs dat Cabernet Sauvignon in warme jaren hier heel goed kan zijn. De Syrah is een ‘eye opener’.Mooie domein met goede wijnen. Een bezoek meer dan waard.

Te Mata Peak

Een bezoek aan het hoogste punt van Hawke’s Bay kon uiteraard niet ontbreken. De Te Mata Peak is meer dan 300 meter hoog en biedt een prachtig uitzicht over Hawke’s Bay.

Later meer.