Door Jan Rook

In het middagprogramma van het symposium stond Pinot Gris centraal.

Bob Campbell MW en Olivier Humrecht MW hielden een inleiding, waarna twee proeverijen volgden: Flight III ‘International Pinot Gris’ en tenslotte Flight IV: ‘New Zealand Pinot Gris'.

Bob Campbell MW

De Pinot Gris is de ‘Ipod’ van de Nieuwe Wereld geworden. Het is een nieuw modeverschijnsel op menig restaurantkaart in Nieuw-Zeeland en Australië.
Als je in Nieuw-Zeeland je gasten geen Pinot Gris aanbiedt, faal je als gastheer of gastvrouw.
De pinot gris is de populaire druif die momenteel in elk zichzelf respecterend wijngebied op beide eilanden van Nieuw-Zeeland is aangeplant. Waar komt deze plotselinge populariteit vandaan?

De meningen zijn verdeeld. Campbell: “ Ik sprak een wijnhandelaar die zei dat Pinot Gris goed verkoopt, omdat het makkelijk is uit te spreken. Gewürztraminer biedt meer, maar mensen zijn bang om het woord te noemen. Een andere handelaar meent dat Pinot Gris meelift op de toegenomen populariteit van Pinot Noir”. Een wijnhandelaar: “als ik van iedereen een dollar krijg, die denkt dat Pinot Gris een witte Pinot Noir is, ben ik een rijk man”.

Eigenlijk is Pinot Gris een soort witte Pinot Noir. Pinot noir is een genetisch instabiel ras, dat in allerlei richtingen is gemuteerd, inclusief Pinot Gris en Pinot Blanc. Hoewel ze ver van familie van elkaar zijn, zijn er uiteraard grote verschillen.

Campbell: “ ik vroeg honderd mensen of ze van Pinot Gris houden. 80% bevestigde dit. Belangrijk is ook dat niemand van de ondervraagden Pinot Gris niks vond. Waarom houden zoveel mensen van Pinot Gris? De antwoorden die ik kreeg: Pinot Gris is rond, romig en makkelijk te drinken. De wijn heeft geen houtinvloeden en een hoog gehalte aan zuren. Opvallend was, dat niemand over de aroma’s van Pinot Gris begon. Ik denk dat hier de sleutel ligt van het succes van Pinot Gris. De wijn appelleert aan de verwachtingen van de consument, omdat hij niet uitgesproken, sterke aroma’s bezit. De wijn is (vaak) droog en bezit een fluwelige smaak. Pinot Gris heeft niets waar je je aan kunt storen en alles wat de wijndrinker aanspreekt.

4 categorieën

Campbell deelt de Pinot Gris is vier categorieën in:

A De Pinot Grigio

Dit is de lichte, droge , delicate en makkelijk drinkbare wijn die de Italianen zo aanspreekt. Enkele ‘Kiwi-producenten’ noemen hun Pinot Gris zelfs Pinot Grigio om zich te onderscheiden van de zwaardere stijlen Pinot Gris. Pinot Grigio is zonder eten goed te drinken, maar kan ook bij lichte gerechten worden geschonken zoals visgerechten en pasta. Na de botteling kan dit type Pinot Gris nog 2-3 jaar worden gedronken.

B De Pinot Grand

Dit is de volle stijl Pinot Gris, meer geconcentreerd en een serieuze wijn. Vaak probeert men de stijl van Pinot Gris uit de Elzas te imiteren. Deze stijl heeft vaak een hoger alcoholgehalte en meer ‘body’. De krachtige stijl vaak op wijncompetities ook vaak op. De prijs is doorgaans hoger dan de Pinot Gris van de vorige categorie. De wijn kan met zwaardere gerechten worden gecombineerd en na botteling kan de wijn gerust 5-6 jaar flesontwikkeling hebben.

C Pinot Grainy

Een Pinot Gris met duidelijke houtimpressies. Het hout zorgt voor getoaste en wat rokerige aroma’s en een fluwelige textuur. Soms is het hout nauwelijks bespeurbaar, soms ook zeer uitgesproken. Het ouderen van Pinot Gris op hout is een typisch Nieuwe Wereld-fenomeen. Veel Franse Pinot Gris vallen niet op door de invloed van houtgebruik in de neus en de smaak.

D Pinot Gorgeous

De suggestie van zoetheid en rijpheid kan het fruit in de wijn ondersteunen en het mondgevoel nog romiger maken. Dit type is een echte verleider.
Als de wijnmaker erin slaagt, om een goede balans te vinden tussen het zoet en de frisse zuren, dan komt de wijn vaak opmerkelijk droog over. Deze categorie Pinot Gris laat zich vooral goed combineren met kruidige, Aziatische gerechten. De beste wijnen in deze categorie kunnen 5-6 jaar worden bewaard.

Aardappelpuree of oesters?

Volgens Campbell is de acceptatie van Pinot Gris in vergelijking met Riesling te vergelijken met de voorkeur voor respectievelijk aardappelpuree en oesters. Iedereen houdt van aardappelpuree, maar als het op oesters aankomt, blijkt plotseling 80% tegen en 20% voor. Pinot Gris stoort niemand, maar Riesling heeft een geheel eigen groep liefhebbers en heeft ook duidelijk een groep wijndrinkers die er niets van wil weten.
Volgens Campbell zal de Pinot Gris zeker niet de Sauvignon Blanc in populariteit verslaan. Het is wel duidelijk dat een grote groep Chardonnay-drinkers mede door het vaak overvloedige houtgebruik in Chardonnay naar Pinot Gris overstapt. Daarbij valt ook het hoge percentage vrouwen op dat voor Pinot Gris kiest.
Wijnmakers vinden de populariteit van Pinot Gris prima. De cultivatie van pinot gris is relatief eenvoudig en de wijn is snel gemaakt. Een wijnmaker over Pinot Gris: het is eigenlijk een schilderij maken met een kleur wit. Wijnmakers die Pinot Gris geen uitdaging vinden, merken denigrerend op dat Pinot Gris zoiets is als lipstick op een koe…

Olivier Humbrecht MW

Pinot Gris heeft in verschillende landen ook verschillende namen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Pinot Grigio in Italië, Malvoisie in Zwitserland, Pinot Beurot (Loire-vallei) Frankrijk. In Duitsland komt Ginot Gris voor als Ruländer, Grauer Burgunder of Grauklevner. De pinot gris kloon 52 M (M- moyenne) kan op uiteenlopende bodemsoorten geplant worden. De wijnstok gedijt op rotsachtige bodems met löss en kalkrijke bodems. In de Elzas geeft een aanplant op een granieten bodem en leisteem een bijzondere expressie in de wijn. Vooral een vulkanische ondergrond zorgt voor een complexe, minerale Pinot Gris. De druif groeit snel. Vroeger was de zuidelijke expositie van de wijngaard belangrijk. Tegenwoordig staat pinot gris ook op de noordelijke flanken.
Belangrijk is dat de druif fysiologisch rijp moet zijn. 80 dagen na de vruchtzetting kan meestal met de oogst worden begonnen. De druif heeft een dunne schil. In 2006 viel er veel regen in de oogstperiode. We hebben de botrytis niet eerder zo snel zien ontwikkelen. Het was zaak om snel te handelen.

Flight III ‘International Pinot Gris’

1) Dry River Pinot Gris 2005. Martinborough. Lichte haast een muskaatachtige neus. Zoete smaak (17 gram restsuiker per liter). Niet erg boeiend.
2) Shadowfax Pinot Gris 2005 Adelaide Hills Australië. Typische neus. Rijke en warme expressie in de neus. Mooie, volle smaak. Goede zuren. Fraai!
3) Ponzi Pinot Gris Willamette Valley 2005, Oregon Verenigde Staten. Typische neus. Stinkt een beetje. Strakke smaak. Geen verfijning.
4) Dr. Heger Ihringer Grauburgunder Spätlese Trocken 2005. Weingut Dr. Heger Baden. Duitsland. Rijke, snoepjesachtige neus. Fris en bloemig. Zachte, volle smaak. Dikke wijn, maar toch heel mooi in balans. Fraai!
5) Lis Neris Gris 2005. Lis Neris Winery San Lorenzo. Friuli Italië. Stevige, minerale en krachtige neus. Volle en zachte smaak. Beetje logge smaak. Mist spanning in de wijn.
6) Zind-Humbrecht Pinot Gris Rangen Clos Saint Urbain 2002 Domaine Zind-Humbrecht Elzas Frankrijk. Diepe gele kleur. Heerlijke, complexe neus. Heel rijp en rijk. Prachtig. Zoete, volle en complexe smaak. Mooie balans met een hoog alcoholgehalte (15 vol.%), complexiteit, concentraat en diepte. Een wereldwijn!

Flight IV 'New Zealand Pinot Gris'

1) Kumeu River Pinot Gris 2005 Kumeu River Wine Auckland. Goede ,kruidige expressie. Zuiver en krachtig. Mineraliteit. Zoetje in de smaak (13 gram restsuiker per liter). Het zoet wordt mooi verpakt door de zuren.
2) Bilancia Reserve Pinot Grigio 2005 Bilancia Hawke’s Bay. Rijke en rijke expressie van het fruit uit een warm gebied. Smaak is nar mijn mening veel te zoet. De wijn wordt log, de frisheid ontbreekt.
3) Ata Rangi Pinot Gris 2006. Ata Rangi Vineyard Martinborough. Frisse, zuivere expressie in de neus. Filmende smaak. Jammer van die 9,5 gram restsuiker.
4) Nautilus Estate Marlborough Pinot Gris 2000 Nautilus Estate , Marlborough. Licht, florale neus. Haast op het bloemige af. Prettige smaak, niet te strak en niet te zoet. Mooie balans. Hele pure Pinot Gris. (6,8 gram restsuiker per liter).
5) Kaimira Estate Brightwater Pinot Gris 2005. Kaimira Estate Nelson. Meest gele kleur van deze flight.Rijke en complexe neus. Knappe expressie.Goede frisse smaak. Intens. Fraai!
6) Chard Farm Pinot Gris 2005 Chard Darm Central Otago. Aromatische expressie.Mooie, elegante smaak met wel een zoetje. (10 gram). Knappe wijn
.
Conclusie

Pinot Gris is in Nieuw-Zeeland een hype. De stijlen zijn zo verschillend, dat je alles kunt verwachten. Toch spreekt de wijn een groot (binnenlands) publiek aan. De opkomst van Pinot Gris gaat ten koste van Chardonnay. Olivier Humbrecht liet met zijn topper Zind-Humbrecht Pinot Gris Rangen Clos Saint Urbain 2002 zien, dat Pinot Gris een wereldwijn kan zijn. De afstand tussen deze, uiterst complexe wijn en de moderne stijlen Pinot Gris kan haast niet groter zijn. Mijn beste Nieuw-Zeelandse Pinot Gris is de Nautilus Estate Marlborough Pinot Gris 2000.

Het eerste ‘Aromatics Symposium’ van Nieuw-Zeeland gaf een goed inzicht in de positie van Riesling en Pinot Gris in dit land en de verhouding tot Pinot Gris uit andere wijnlanden. Dat de Kiwi’s nog heel wat moeten leren is me wel duidelijk. Het zal nog een tijd duren om de positie van Sauvignon Blanc en Pinot Noir op de wereldmarkt met Pinot Gris en Riesling te overbruggen.

Website Experience Nelson Wineart

Lees deel I: klik hier