Door Jan Rook

Net terug in Nederland beschrijft Jan Rook in zijn column het bizarre verloop van het schandaal rond Wither Hills in Nieuw-Zeeland, die de ‘two wines, one label affair’ wordt genoemd.

In december van het vorige jaar schudde de Nieuw-Zeelandse wijnsector op zijn grondvesten toen wijnschrijver Michael Cooper bekend maakte, dat de gouden winnaar van de New Zealand Wine Awards, Wither Hills Sauvignon Blanc 2006 in de winkels anders is, dan de bekroonde wijn die ter keuring was ingebracht.

Een laboratoriumanalyse wees uit dat bekende parameters in de wijnen zoals o.a. Ph, Ta en alcoholgehalte van elkaar verschilden.
Wither Hills-baas Brent Marris – nota bene hoofd van het proefpanel - leverde zijn voorzittershamer in en gaf de gouden medaille terug…

Vervolgens ontvouwde zich een bizar schouwspel. Wither Hills (eigendom van de grote Australische brouwer Lion Nathan) , verrast door de grote aandacht in de media, startte een advertentiecampagne en proffensief die zijn weerga in de Nieuw-Zeelandse wijnsector niet kent.

De boodschap van de PR-campagne, van wat inmiddels ‘two wines, one label affair’ wordt genoemd is helder: het berust allemaal op een misverstand.
Volgens Wither Hills was de winnende wijn uit een eerste botteling en het kan dan voorkomen, dat die wijn ‘anders’ is, dan later gebottelde wijnen.

De advertentiegolf bestond uit een landelijke campagne, waarin de consument een week voor Kerstmis de in opspraak geraakte Sauvignon Blanc met 5 dollar korting kon aanschaffen.
De Wither Hills Sauvignon Blanc 2006 kwam in de schappen van de supermarkten daardoor onder de grens van 10 dollar. De consumenten konden volgens de in opspraak geraakte wijnproducent zelf beoordelen hoe lekker de wijn is (…).

Inmiddels maakten wijnmakers gehakt van de verdediging van Brent Marris. De verschillende ‘bottling runs’ kunnen niet de oorzaak zijn. Volgens deze experts kunnen de verschillen in alcoholgehaltes bij dergelijk grote volumes niet groot zijn.

Klokkenluider Michael Cooper die o.a. voor het belangrijke gastronomische- en wijnmagazine ‘Cuisine’ schrijft stond erop, dat er een erratavelletje in het nieuwe nummer van Cuisine zou komen, waarin staat dat de Sauvignon Blanc van Wither Hills 2006 geen gouden medaille (meer) heeft.

Het gerucht gaat nu, dat Lions Nathan’s CEO, zijn collega van Cuisine heeft gebeld om te voorkomen dat die correctie zou worden gepubliceerd. Hoe het ook zij, Cuisine koos de kant van Wither Hills en weigerde het verzoek van Cooper te honoreren.
Daarop trok Cooper zijn medewerking aan het blad met onmiddellijke ingang in.

Tijdens mijn bezoek, heb ik met veel wijnmakers over de zaak kunnen praten. Ik heb ook Brent Marris zelf gesproken. Hij persisteert in zijn opstelling, dat het allemaal op een misverstand berust.

Terugkijkend op deze affaire trek ik de volgende conclusies:

1) Klokkenluider Michael Cooper zou eigenlijk de ingeleverde gouden medaille moeten krijgen voor het openbaar maken van dit schandaal en ter compensatie van het verlies aan inkomsten bij Cuisine.
2) Michael Cooper heeft aangetoond, dat – zoals vaak ten onrechte wordt beweerd – de Nieuw-Zeelandse wijnschrijvers niet aan de leiband van de wijnproducenten lopen.
3) Het systeem van beoordeling en toekenning van gouden medailles door de New Zealand Wine Awards is aan revisie toe. Alle gouden medaille winnaars moeten m.i. geanalyseerd en vergeleken worden. Waarom niet duidelijk in het protocol vermelden van de marges van de parameters mogen zijn? Zijn wijnmakers eigenlijk wel goede beoordelaars en onafhankelijke proevers?
4) Hoe zit het met de ethiek? Waarom zit de baas van een belangrijke wijnproducent op de voorzitterstoel? Waarom is James Millton ( ik sprak hem vorige week in Wellington) in het proefpanel vervangen door een wijnmaker van Wither Hills?
5) Geloofwaardigheid is een kostbare eigenschap. De wijnmakers die ik sprak twijfelen (om het zacht uit te drukken) aan de goede bedoelingen van Brent Marris.
6) Vanuit een juridisch perspectief kun je vraagtekens bij deze affaire zetten. Heeft men alle gouden medaille winnaars geanalyseerd? Is, de uitkomst vergeleken met de data van deze in de handel zijnde wijnen? Zijn de verschillen met de uitkomst van Wither Hills vergeleken? Waarom neemt de organisatie een risico door niet duidelijk de marges te definiëren?

Concluderend

De ‘two wines, one label affair’ is niet het eerste schandaal in Nieuw-Zeeland.
Jaren geleden zat Kim Crawford in de verdachtenbank voor een vergelijkbare zaak.
De wijnmakers die ik sprak: “He got away with it”. Hij verkocht later zijn bedrijf voor miljoenen dollars. Brent Marris verkocht ook voor miljoenen dollars zijn bedrijf aan Lion Nathan.

Wat resteert naar mijn mening, is dat ‘brand’ Wither Hills vlak voor kerstmis een verkoopknaller heeft gemaakt en dat de naam Wither Hills door de consumenten in de toekomst waarschijnlijk niet met een schandaal associëren, maar met Sauvignon Blanc. Ondertussen heeft de reputatie van Nieuw-Zeeland in het buitenland een deuk opgelopen.

Sauvignon Blanc is wereldwijd momenteel een zo’n groot kassucces, dat sommige lieden in de wijnsector het niet zo nauw nemen. ‘De gelegenheid maakt de dief’. Dit speelde ook in het schandaal rond Sauvignon Blanc in Zuid-Afrika een rol.

Uit de column van de Nieuw-Zeelandse wijnschrijver John Saker (Living Wine) citeer ik het volgende:

Quote: “Some commentators have categorised the incident as much ado about nothing, shrugging it off as the sort of thing that happens all the time in other lands. I’m not one of them. I think the fuss made reflects well on us all. New Zealanders get upset and indignant of dodgy behavior. It’s the reason we’re one of the least corrupt places on Earth. We pride ourselves on giving everyone a fair go but that’s easily wrecked if people decide to stop playing with a straight bat. Let other countries play as loosely as they like with rules and the truth. Our honesty is too precious an asset to lose”. (einde citaat)

Yes mate, you’re right!

Jan Rook

Vorige column: Lees verder.