Door Emilio Saez van Eerd

Belondrade y Lurton

Ik passeer het kerkhof van het dorpje La Seca. Na een lange smalle weg zie ik links van me een lage bodega, die als een soort futuristische megabungalow scherp afsteekt tegen wijngaarden en de opkomende witte wolken.

Didier Belondrade, een verspaanste Fransman in een smetteloos wit overhemd met blauwe strepen, verwelkomt me en schudt me de hand. Het eerste wat me opvalt in de bodega is een bonsaiboompje die er een beetje belabberd bijstaat. “Deze laat zich moeilijk bewerken”, zegt hij op een verontschuldigende toon als we de trap oplopen. Alsof hij wil duidelijk maken, dat de staat van dat boompje mij iets zou kunnen vertellen over de rest van de bodega en de wijnen. Een tafel en een stoel in met hout bekleed interieur, strakke lijnen, en moderne schilderijen. Didier houdt er een bodega met een geheel eigen stijl op na in Rueda. Ver weg van de luxe en de grandeur die hij in Bordeaux gewend was.

La Seca

Hoe raakt een Fransman verzeild in La Seca? Zo luidt mijn eerste, maar waarschijnlijk voor Didier weinig verrassende vraag. “Per toeval, een vriend van me liet me in 1993 een Verdejo proeven. Ik was diep onder de indruk van de kenmerken van deze druif. Met name de zuren en de ouderingspotentie. Op dat moment was ik net net op zoek naar iets anders dan sauvignon blanc en chardonnay. Ik wilde iets autochtoons. Et voilá, de verdejo kruiste mijn pad.

Ik bezocht het gebied en was met name gecharmeerd van de oevers van de Duero met de grote ronde kiezels en de grote verschillen in temperatuur tussen dag en nacht van 20º C. Alle parameters waren goed en de keuze was dus niet moeilijk. Bovendien wilde ik, gezien mijn leeftijd - ik was toen 45 jaar - ook een beetje genieten van het leven. In die periode reisde ik iedere maand twee keer van Bordeaux naar Rueda. De eerste oogst in 1994 vond plaats met gekochte druiven. In Nava del Rey even verderop huurde ik een loods met vier muren en een dak erop waar het zand nog op de grond lag. Dat was de start van Belondrade y Lurton. In 1996 kwam deze 94´er pas op de markt. Maar in 1995 besloten we weer druiven te kopen, zonder ook maar 1 fles van de eerste oogst verkocht te hebben”, aldus Didier.

Een “tweede” wijn

Nu is de topwijn die Belondrade y Lurton maakt een wijn met de kwaliteitsaanduding ‘Crianza’. Sinds kort is er echter ook een “tweede” wijn op de markt: Quinta Apolonia. Deze is van iets mindere kwaliteit in navolging van de grote Franse châteaux. “Geen Petit Rueda?”, vraag ik Didier. Het kwartje valt later en hij legt hij uit dat deze wijn op de markt komt als een vino de la tierra de Castilla y León. Wel degelijk gemaakt van 100% verdejo. Van de Quinta Apolonia maakt Didier 20.000 flessen.

Succes in Spanje

De tweede oogst in 1995 hebben we gemaakt met 12 maanden batonnage, net als onze witte topwijnen in de Bordeaux. Arzak en El Bulli, de twee toprestaurants van Spanje, plaatsten als eerste rstaurants zijn wijnen op de kaart. Het succes kwam als een sneeuwbal. De 1994 was vrij snel uitverkocht.

Hoewel hij Rueda als een soort hobby zag, moest hij een keuze maken. Voor Bordeaux of voor La Seca? Oenologisch gezien, was het voor Didier geen moeilijke keuze. Het werd verdejo. Hij volgde daarmee zijn hart. In 1997 verlaat hij Bordeaux, maar reist nog regelmatig op en neer. In 2000 kiest hij definitief voor Spanje. In 1998 start hij de bouw van zijn huidige bodega, die in 2000 wordt opgeleverd. Zijn filosofie? Wijn is de oudste drank ter wereld. Dat beeld moet je niet met een gebouw te versterken. In tegendeel, de oenologie zit juist vol moderne snufjes, hoewel zijn wijnen vaak een knipoog zijn naar de oudheid. Ik knik aandachtig bij het noteren van deze woorden en begrijp dat hij daarmee de fermentatie op hout, de batonnage en de rijping bedoelt.

Kwaliteit van de druiven

Om zijn druivenleveranciers exclusief aan hem te verbinden, heeft hij afspraken gemaakt met wijnboeren in de streek. Hij betaalt ze bovendien € 1,20 per kilo, een opmerkelijk verschil van 20% met de rest van de Rueda. Deze trend is kenmerkend voor Didier. Zijn bodegateam verdient ook meer dan gemiddeld in de regio. Ze blijven dan ook graag voor Didier werken. Bovendien delen de werknemers mee in de winst. Zeer vooruitstrevend in Spanje. Zijn eigen wijngaarden zijn in 1998 aangeplant en komen nu in productie. 2003 was het eerste jaar, 20.000 kilo duiven zijn gebruikt voor zijn tweede wijn. Nu in 2004 verwacht hij 40.000 kilo te gebruiken. Overigens, voor de tweede wijn wordt zo´n 20% van de eerste wijn gebruikt die niet gekwalificeerd is, maar wel van zeer oude stokken afkomstig is.

Oogst en bereiding Belondrade y Lurton

De oogst vindt plaats in batches van 10.000 kilo. Meer kunnen zijn installaties per keer niet aan. Op de 28e september verwacht hij te starten met de oogst. Dat is doorgaans iets later dan de rest van Rueda die tussen de 20e en de 25e starten. De totale oogst zal zo´n twee weken in beslag nemen. Hij hanteert een verticale pers. Die perst zachter en plet de druiven niet zo zwaar. Zo voorkomt hij dat zijn wijnen groen worden. Na de oogst verblijft iedere wijn tijdens de gisting en later tijdens de rijping in hetzelfde vat. Daarna in juli van het jaar, na de oogst vindt de definitieve blend plaats. Didier plukt een Verdejo 2002 vers van de bottellijn. “Jij bent de eerste die hem gaat proeven”. Volgens mij zegt hij dat tegen iedere bezoeker om de spanning erin te houden. Na de uiteenzetting over zijn bodega ben ik inmiddels wel benieuwd naar de wijnen.

Proeverij

1) Quinta Apolonia 2003 Verdejo 100%: tweede wijn met 70% jonge wijn, 30% oude wijn, gediskwalificeerd van de 1e wijn. Zeer floraal, mooie ontwikkeling in de mond, goede zuren, lange afdronk. Goede wijn. In Nederland nog niet op de markt.
2) Belondrade y Lurton 2002 Verdejo 100%, vers van de bottellijn. Mooie houttonen in de neus, citrus, na wat walsen complexere geuren zoals zoete appels en abrikozen. Didier stelt voor de wijn nog wat lucht te geven. In de mond zeer vol en krachtig, mooi boterachtig, veel sap, krachtige zuren, 13,5% vol., goede structuur veel lengte, elegant. Zeer lange afdronk. Zeer gastronomische wijn.
3) Belondrade y Lurton 2000 Verdejo 100%, Een geweldige expressie van houttonen in de neus, complex, bijna nootachtig, en boterbabbelaars. Zeer frisse inzet, mooie zuren, rijke volle smaak, goed geïntegreerd hout, kruidig. De afdronk is lang. De wijn toont een mooi evenwicht met rijpe geuren van abrikozen en gedroogd fruit zelfs nootachtig. Dit is zonder twijfel een oudere Verdejo op zijn best.

4) Belondrade y Lurton 2003 Verdejo 100%: nog gesloten met wat fruitige aroma´s, vettig in de mondzeer geconcentreerd fruit, mooie balans, afdronk heeft een klein kenmerkend verdejo-bitter. Didier voegt eraan toe, dat de zomer van 2003 zeer warm was en de druiven uiteraard zeer rijp. Maar van een tekort aan zuur is geen sprake, goede structuur, belooft ook mooi te worden.

Witte wijn als een zeilboot?

Terwijl we de wijnen nogmaals naproeven, maakt Didier me duidelijk, dat hij de smaak van de verdejo ziet als een zeilboot. De filosofie maakt plaats voor een beeldspraak. Ik vraag hem wat hij bedoelt. De verdejo heeft drie dimensies: van wang naar wang, van mond naar keel en van onder de tong naar je gehemelte. Ik zie nog steeds geen zeilboot voor me... Terwijl ik naar hem luister, teken ik mee. Tot mijn en zijn verbazing laat ik hem een schets zien van wat hij me uitlegt. Inderdaad ik zie de zeilboot nu ook. In de lengte van de boot ligt de horizontale dimensie. De kiel van de boot gaat de diepte in, “dat moet onder de tong naar het gehemelte voorstellen”, aldus Didier. Het zeil stijgt langzaam en zakt weer weg. “Dat zijn de zuren in de verticale dimensie”. Van boven gezien is er een ook een dimensie waarneembaar van links naar rechts van de boot, “dat moeten de wangen zijn” voeg ik eraan toe. Hij is blij dat ik zijn beeldspraak lijk te begrijpen. Ik weet zeker dat ik van nu af aan als ik een boot zie meteen aan Verdejo moet denken. Welke wijn zal in dat geval voldoen? Een platbodem of een catamaran? Hier kom ik nog op terug als ik de wijn tegenkom!

Ik bedank Didier Belondrade voor een fantastische proeverij en zijn diepzinnige inzichten. Dit bezoek was in alle opzichten uniek. De bodega, de wijn, de mensen erachter, de filosofie. De wijnen van Belondrade y Lurton zijn een echte aanrader! Ze staan in Spanje met slechts een aantal andere witte wijnen op een eenzame hoogte, ook qua prijs. Maar dan heb je wel wat!

Importeur in Nederland: Jean Arnaud, Tilburg
Importeur in België: Bart Roels

Door Emilio Saez van Eerd

Angel Lorenzo Cachazo

De bodega tegenover het treinstation van Pozoaldez ligt er om 15:15 uur verlaten bij. Etenstijd in Spanje. Ik heb een afspraak met Javier de zoon van Angel Lorenzo Cachazo. Zijn zus vangt mij op. Hij zit nog met andere bezoekers aan tafel.Omdat ik mijn afspraak heb vervroegd, schik ik me naar de situatie.

We gaan meteen proeven. Het komt me goed uit, gezien de haast waarmee we het programma van 6 bodega´s op de laatste dag in Rueda afwerken.
Terwijl ik wacht op de wijnen komt er een oudere man binnenlopen. Een brede grijns, vriendelijke ogen en een krachtige handdruk. Het is Angel Lorenzo Cachazo. Ondanks zijn leeftijd maakt hij een vitale indruk. Hij neemt vrijwel meteen het roer over, bemoeit zich een beetje met de wijnen die we gaan proeven en neemt vervolgens tegenover me plaats.

Met een productie van 500.000 liter is hij een kleine tot middelmatige speler hier in Rueda. In 1988 begon hij met zijn broer Felix. Vanwege andere inzichten, gingen Felix en Angel uit elkaar gaan. Angel gaat verder met een wijn die Martivillí heet en Felix met zijn Carrasviñas. Samen hebben ze ervoor gezorgd dat Pozoaldez op de kaart is gebleven als wijngebied.

Angel vertelt me enthousiast over alle diners van belangrijke politici en koningen die zijn wijnen hebben geproefd.Hij vertrekt naar een andere ruimte op zoek naar de faxen die zijn verhalen bevestigen. Ik proef snel wat glazen wijn, omdat ik vermoed dat deze man nog veel meer gaat vertelen als hij terugkomt.

De wijnen:

1) Martivillí verdejo 100%, laatst nog geschonken bij een diner van de Koning van Spanje toen hij werd bezocht door Poetin. Gemaakt van 50% eigen verdejo en 50% verdejo uit de provincie Segovia (het hoger gelegen deel van Rueda) veel fruit, volle neus, complex. Vetje in de mond, goede ontwikkeling (ik denk weer aan de zeilboot van Didier) fris zuur, goede structuur. Lange afdronk. Mooie wijn, behoort tot de duurdere Ruedawijnen.
2) Martivillí verdejo 100% ‘Fermentado en barrica’. Tropisch fruit, zoetje van het hout, frisse inzet, strak droog, klein vetje. Bittertje in de afdronk. Goede wijn maar ik ben persoonlijk meer gecharmeerd van de eerste wijn.
3) A. Lorenzo Cachazo 2003, witte wijn, met viura erbij, geen hoogvlieger, maar wel gewoon lekker.
4) Tinto A. Lorenzo Cachazo: fruitige wijn, slappe inzet, mist kracht, wel fruitig en koel gedronken het lekkerst. Staat nog lang niet op het niveau van de witte wijnen.

Strijdlustige druiven

Angel is een echte viticulteur. Als hij over zijn wijngaarden begint, glundert hij helemaal. Angel : “ Als ik de wijngaarden betreed, lachen de stokken me toe. Ze geven me een hand en het zijn stuk voor stuk vrienden van me”. Met zijn brede grijns kan ik me daar wel iets bij voorstellen. Het mooiste verhaal van Angel betreft een wijngaard die “El Tejero” heet. Wie de Spaanse recente geschiedenis kent, weet dat er op 23 februari 1981 een staatsgreep ene Tejero plaatsvond. Op de dag van de ‘coup d’etat’, was Angel bezig een wijngaard aan te planten. Wie de wijngaard van boven bekijkt, zal het opvallen dat het de vorm heeft van, toevallig of niet, een pistool! De coupe mislukte, maar Angel denkt er nog iedere dag aan.

Ik breek mijn korte bezoek af om Jan op te halen bij Bodegas Antaño. Ik vraag nog aan ze wie hun importeur is in Nederland. “Die hebben we helaas nog niet”. Ik kijk verbaasd. Vreemd voor een bodega, die toch tot de betere van Rueda behoort. Wedden dat zich binnenkort een Nederlandse importeur aandient! Angel hoopt met me mee. Hij staat er overigens op, om voor mij uit te rijden, om er zeker van te zijn dat ik Rueda terugvind. Hij stapt in zijn groene Berlingo. De laarzen met zand onder de zolen staan achter de bestuurdersstoel. Hij gaat kennelijk nog even de druiven van ‘El Tejero’ controleren.

Importeur in België: Vinea
Importeur in Nederland: geen

Website: http://web.jet.es/bodegamartivilli/english/index.html

Bodegas Antaño

Het wijnbedrijf van Antaño is een behoorlijk groot complex aan de rand van het plaatsje Rueda. Een verzameling gebouwen, waarin zich de meest merkwaardige collectie kunst en boeken van de regio bevindt. Oprichter is José Louis Solaguren, de eigenaar van een restaurantketen in Spanje.Hij maakt hier in Rueda zijn droom van een eigen wijnbedrijf waar.

Charmante Nederlandse

De charmante Nederlandse Celine Logister ontvangt mij. Giechelend staat ze me te woord. Sinds een half jaar is ze als exportassistente aan dit bedrijf verbonden. Ze begon haar studie rechten in Zarragoza, maar studeerde in Nederland af. Samen met Celine maak ik een toer door de uitgebreide kelders van het bedrijf.

De grote roerganger van Antaño die in 1997 hier het bedrijf oprichtte, ontvangt regelmatig hoge gasten op dit bedrijf. Op tegeltableaus staan de namen, veelal voorzien van een gordijntje. Aznar, de afgetreden premier heeft hier ook een plaatsje.

We dwalen samen door de kelders van het grote complex. Aan alles is te zien dat hier regelmatig bezoekers worden ontvangen.
In een van de ondergrondse ruimten ontmoeten we de wijnmaker van deze bodega: Jose Andres. Een streng ogende jonge oenoloog.
Met zijn drieën vervolgen we de toer die ook leidt naar de schitterende bibliotheek. Wat een prachtige verzameling en wat een ambiance! Grote foto Ik denk even terug aan de bibliotheek van het kasteel van Menetou-Salon in Frankrijk. Zou hier ook ergens een geheime deur achter de boeken zijn? Op naar de volgende attractie. Een enorme zaal met schilderijen. Van modern tot klassiek. Wie verwacht nou zoiets bij een wijnbedrijf? Het is duidelijk dat de eigenaar zijn gasten wil imponeren.Dat lukt dus. De vraag is ook of de wijnen - waarvoor we gekomen zijn - ook die uitwerking hebben.

Proeverij

1) Viña Mocén 2003. 50% verdejo en 50% viura met de DO Rueda. Lichte neus, stevige smaak, behoorlijk veel zuren. Vrij ruwe wijn. Geen finesse.
2) Viña Mocén 2003. 100% verdejo. Goede, zuivere neus. Zachte aanzet, goede lengte, elegant. Knap glas wijn en uiterst gastronomisch!
3) Sauvignon Blanc 2003. Neus herkenbaar, maar niet bijzonder. Zachte aanzet, filmend en rond. Vette wijn. Ik mis wat spanning. Wel een frisse structuur. De wijnmaker verrast me met zijn opmerking dat dit de “slechtste Sauvignon Blanc is die hij ooit gemaakt heeft.” Zo’n ontboezeming maak ik niet vaak mee.
4) Viña Mocén Verdejo Barrica 2002. 100% verdejo in hout vergist. Half Amerikaans en half Frans hout. De wijn moet duidelijk lucht hebben. Houttonen direct herkenbaar, goede smaak en na de behandeling in de karaf presenteert deze wijn zich een stuk beter.

Rode Wijn

5) Viña Bravia 2002. 3 maanden hout en gemaakt voor 85% van tempranillo en 15% cabernet sauvignon. Goede fruitexpressie, stevige aanzet, maar een zachte en toegankelijke wijn. Goede doordrinkwijn met een vriendelijk prijskaartje.
6) Viña Cobranza 2000. Zelfde samenstelling als de vorige, maar nu met 5% merlot. 85% tempranillo, 10% cabernet sauvignon en 5% merlot. Kruidige neus, goede, zachte aanzet, stevig in het middenpallet. Lengte goed. Balans ook. Een gastronomische wijn.
7) Viña Cobranza 2001. Vrij diepe kleur. Mooie, complexe neus. Mooie tannines, nog wat overheersend. Moet nog enkele jaren liggen. Zal zich over een paar jaar fraai ontwikkelen. Mooie afsluiting van de proeverij.

Wijnmaker Jose Andres gaat uiteraard met zijn wijnen op de foto. Achter het strenge masker schuilt een wat verlegen, maar ook sympathieke persoonlijkheid. Dat beeld wordt in het restaurant nog eens bevestigd. Als na de voortreffelijke lunch, hongerige Emilio terugkeert van zijn laatste bezoek, moet hij tot zijn verbijstering genoegen nemen met een broodje ibericoham. Hij bestelt er een koffie bij. De serveerster is onthutst als ze de koffie tegelijk met het broodje moet brengen. Dat is absoluut on-Spaans!

We nemen afscheid van Celine Logister en Jose Andres en nemen de autosnelweg terug naar Madrid. Op het vliegveld van Madrid zet ik onze correspondent af en ga op weg naar het centrum van Madrid waar een hotel is geboekt. De reis naar Toro en Rueda zit erop!

Website: www.bodegas-antano.com

Importeur Heisterkamp Wijnkopers Ootmarsum: http://www.heisterkamp.com/