Door Jan Rook

Van zondag 11 tot zaterdag 17 september 2005 bericht Wijnplein rechtstreeks vanuit het Spaanse Galicië.
Ter introductie treft u hier een artikel aan over de belangrijkste druif van het gebied en de wijnstijlen.

Albariño is de belangrijkste druif voor kwaliteitswijnen in het Spaanse Rías Baíxas en de Vinho Verde in Portugal.
De producenten in het aan de kust gelegen noordwestelijk gedeelte van Spanje, hebben kans gezien, om van de overvloedige regenval in dit gebied een deugd te maken door de albariñodruif te cultiveren. De druif heeft zich perfect aan zijn omgeving aangepast.

Herkomst

De herkomst van de albariñodruif - die aan de andere kant van de grens in Portugal alvarinho heet - is niet bekend.
De druif zou autochtoon in Galicië zijn, door Raimond van Bourgondië in de 11e eeuw hier naar toe zijn genomen, dan wel in de 12e eeuw door monniken uit het Franse Cluny hier zijn geïntroduceerd. Hoe het ook zij, in dit gebied dicht bij de zee en de bergen met een uitgesproken vochtig klimaat, heeft de druif zich perfect aan zijn habitat aangepast.

Deelgebieden

De D.O. Rías Baíxas is in 1988 als antwoord op de toenemende vraag naar wijnen van deze streek gevestigd. In 1996 kwamen daarbij de D.O.’s van vier andere deelgebieden.
Het gebied varieert van een vrij vlak terrein in het koele noorden bij Val do Salnes, de heuvelachtige terrassen in het westen bij O Rosel en de bergachtige wijngaarden bij Condado do Tea in het oosten, tot het bergachtige nieuwe gebied de Soutomaior.

Cultivatiemethoden

De hellingshoek van de wijngaarden bepaalt de keuze van de teeltwijze. Hoewel de meeste producenten voor de traditionele pergolamethode kiezen, verliest deze methode in Contado de Tea juist terrein. In dit laatste gebied geeft men de voorkeur aan de ‘silvo’, een variant op de Guyot Double. Deze cultivatie-methode maakt het mogelijk dat meer wijnstokken per ha kunnen worden aangeplant. Mechanisch oogsten is hierdoor mogelijk.
Welke cultivatiemethode ook gebruikt wordt, de druiven moeten van de grond blijven, omdat rot in de vochtige omstandigheden snel kan optreden.
De albariñodruif helpt zelf ook een handje mee, omdat de dikke schil als een soort regenjas functioneert.
De toegestane opbrengst is 71,5 hl. per ha. ongeveer het dubbele van het gemiddelde rendement in andere Spaanse wijngebieden.
Voor een druif met een dikke schil en veel pitjes - die niet veel vocht bevat – is een hoge opbrengst per ha essentieel om aan de vraag naar de wijnen te kunnen voldoen.
Het grillige klimaat is ook debet aan verschillen per oogstjaar. Terwijl 1999 een groot volume bracht, moest men in 2000 met een opbrengst per hectare van 40-50% van de gemiddelde jaaropbrengst genoegen nemen.

Stand alone of blend

De beste wijnen zijn voor 100% van de albariñodruif gemaakt, maar in bepaalde subgebieden voegt met de wijnen die van andere druivenvariëteiten zijn gemaakt bij elkaar. Daarvoor gebruikt men de wijnen op basis van loureiro, treixadura, torrontés en caiño blanco. Deze druivenrassen bedekken ongeveer 5% van de totale wingerd van Rías Baíxas.

Beperkte export

Het lijkt erop dat de Galiciërs er niet van houden om hun wijnen met anderen te delen. Ongeveer de helft van de geproduceerde wijnen wordt in het gebied van herkomst geconsumeerd. De lokale keuken - die verse vis als belangrijkste ingrediënt heeft - combineert uitstekend met de witte wijnen van Raíx Baíxas.
Desondanks groeit de export nog steeds. De belangrijkste exportlanden zijn het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Duitsland.

Stijlen

De stijl van de witte wijnen is vaak aromatisch, licht kruidig met wat kenmerkende appel – en perzikaroma’s. De wijnen hebben een prettige zuurgraad. De stijlen variëren van bloemig tot citrusachtig met hinten van abrikozen en honing in de meer rijkere wijnen.
Om de wijnen wat meer kleur en extract te geven, gebruiken producenten wel de techniek van de koude maceratie (inweking) voor de vergisting.
Andere wijnproducenten geven de voorkeur aan het laten rusten van de wijnen op de lie na de fermentatie.
Door de groeiende export gaan meer producenten ertoe over om de wijnen op barrique te laten vergisten en/of op hout te lageren, waarbij vaak een termijn van 3-6 maanden wordt aangehouden.
Het gebruik van hout tijdens de vergisting vermindert echter ook het unieke delicate karakter van de wijn. De typiciteit van de wijn komt nog beter naar voren als de wijn enige tijd op fles kan ouderen. Een gouden kleur en rijke neus is dan het resultaat.
Als de wijn bijvoorbeeld 3 jaar op zijn lie in de tank blijft, ontwikkelt hij een aromatisch smaakprofiel dat indrukwekkend is. Het zijn aroma’s die zich met de complexiteit van een gerijpte Riesling kunnen meten.

Toekomst

De vraag naar de witte wijnen van Rías Baíxas groeit nog steeds. De prijs houdt daarmee gelijke tred. Daarmee wordt het exclusieve karakter van de wijn nog eens onderstreept.
Het vrij feodale systeem van grondbezit in Galicië, beperkt de uitbreidingsmogelijkheden van de wijngaarden van kleine druiventelers en wijnproducenten. Dit verhindert de wijnboeren echter niet om trends te volgen en met verschillende vinificatietechnieken te experimenteren. Een van de grootste wijnexporteurs bracht in 1996 zelfs een variant van een late harvest-wijn op de markt, omdat de weersomstandigheden in dat jaar zeer gunstig waren.

Karakteristiek albariñodruif

De druif houdt van een bodem met een hoge zuurgraad, graniet en zand en vooral veel regen.
De schil is dik. De druif heeft een geelgroene kleur en rijpt vroeg. Het aromaprofiel varieert van floraal, aromatisch, citrus, perzik tot meer rijke tonen zoals honing met een zekere kruidigheid en abrikozen.