Het enorm grote bord op hoge zuil met “OROT AMANT” erop, is al van ver te herkennen. Het betreft de bodega van Antonio “Palacio de Bornos” Sanz, maar we zijn gekomen voor Telmo Rodriguez.

Aangezien we geen van beiden aantreffen gaan we zelf maar naar binnen. De deur naar de bodega kan ik gewoon openduwen en ik sta in een lege hall die aansluit op een tweetal onbemande en onverlichte kantoren. Iets zegt me dat ik hier niet goed zit. Als ik weer omdraai om naar buiten te lopen hangt er en klein handgetekend briefje op de binnenkant van de deur, waaruit ik kan opmaken dat de ingang aan de achterkant is. Terwijl we via de buitenkant om de bodega heenlopen roept iemand ons van de andere kant. Het is Telmo Rodriguez. Hij begroet ons hartelijk en begint vrijwel direct na wat algemene vragen een enthousiast verhaal over wat zijn filosofie van wijnmaken. We hebben hier te maken met een geroutineerde verteller die duidelijk vaker wijnjournalisten te woord staat. Hij is klein van stuk, maar zijn naam staat garant voor grootse wijnen. Zonder twijfel is hij een van de meest energieke wijnmakers van Spanje. Al meerdere malen werd naar hem verwezen als de 'Driving-Flying Wine Maker' van Spanje, omdat hij in meer dan 10 wijngebieden wijnen maakt onder de paraplu van Compania de Vinos Telmo Rodriguez. Hij wordt gedreven door de authenticiteit van de druif en wil dat zijn wijnen betaalbaar blijven.Met andere woorden: betaalbare wijnen met karakter. Vanwaar die drijfveer?

Autochtone druivenrassen

“Toen ik startte met de Compania de Vinos had hij geen geld, geen bodega en geen wijngaarden. De druiven die ik toen kocht mochten dus niet te duur zijn en mijn keuze viel op zeer oude garnacha druiven die in Navarra van die tijd , rond 1995, geen kans van slagen meer hadden tegen het oprukkende geweld van de cabernet sauvignons. De garnacha werd gerooid om er vervolgens importdruiven voor in de plaats te nemen.
Ik begreep niet dat niemand inzag dat díe ontwikkeling uiteindelijk rampzalig zou worden voor de Spaanse wijnbouw”. Echter, deze situatie vormde vreemd genoeg wel de basis voor een filosofie die hij sindsdien niet meer heeft losgelaten. Wijngaarden zoeken in gebieden met oude autochtone wijnstokken waarin de meeste lokale wijnboeren het vertrouwen hebben verloren, en de authenticiteit van de druif respecteren. Vervolgens een partner zoeken in de regio die de installaties aan kan bieden, wijnmaken en verkopen. Inmiddels heeft hij op basis van dit concept ook zijn eigen bodega in Rioja Alavesa en hij verbond zijn naam aan tal van andere wijnen die op een of andere wijze zijn stempel dragen. Zo treffen we zijn wijnen aan in Rueda, Alicante, Malaga, Galicië, een vino de la tierra in Cebreros, Cigales, Castilla Y Leon en Ribera del Duero.Telmo pretendeert niet dat iedere wijn die hij maakt de beste wijn van de regio moet zijn, maar hij probeert wel het karakter van de lokale druif terug te laten komen in de wijn. “De wijn moet eerlijk en toegankelijk blijven, en dat kan alleen als de druiven die gebruikt worden goed zijn” aldus Telmo.

Fenomeen Telmo

Wie is Telmo Rodriguez eigenlijk? De bijna verfranste Spanjaard (hij studeerde oenologie in Bordeaux en trouwde later een Française) is een telg uit de Rodríguez familie die ook Remelluri in Rioja Alavesa acief is. Tot 1997 was Telmo er oenoloog, maar hij was ambitieus en liet zich door zijn vader niet tegenhouden. In 1994 richtte hij zijn eigen bedrijfje op die erop gericht was wetenschappelijk informatie uit te wisselen met diverse docenten aan de universiteit van Bordeaux. Dit idee was ontstaan toen hij in Rioja terugkwam van zijn studie in Bordeuax en tot zijn verbazing absoluut geen historische data over de druiven kon vinden. Het enige wat er in die tijd werd bijgehouden was het suikergehalte van de druif. Tot op de dag van vandaag meet hij, rebels zoals hij is, dan ook geen suikers meer in de druif. Zijn uitgangspunt is dat het suikergehalte van de druif hem niets zegt over een wijn die hij wil maken.

Telmo is één van de bekendste oenologen van Spanje, en kent als geen ander de potentie van de Spaanse wijnbouwgebieden. Als hij ergens iets begint dan is dat, omdat hij er iets bijzonders heeft gevonden, een onbekende druif, zeer oude stoken, unieke combinaties van de bodems, hij kan niet stilzitten. Zoals hij zelf aangeeft: “ik ben nooit tevreden”. De drang tot prestatie drijft hem uiteindelijk naar zo´n beetje alle gebieden van Spanje en dus ook naar Toro.

Toro

In Toro begint hij, omdat hij in het naburige Rueda al samenwerkte met Antonio Sanz om er zijn Rueda Basa te maken. Toen Antonio in Toro begon was dat ook de ideale gelegenheid voor hem om mee te gaan en de tempranillo in de gedaante van de tinta de toro op zijn eigen wijze aan te pakken.

De bodega is niet bepaald mooi. Het heeft - zoals veel andere bodegas aan de 'wijnboulevard' van Toro - geen trendy vormgeving. Als je bijna het dorpje Toro binnen rijdt vanuit Tordesillas zie je een reeks van bodegas naast elkaar aan weerszijden van de N122.

Telmo: “Sommige bezoekers zijn geschokt als ze mij bezoeken. Omdat ik toevallig bekender ben dan de meeste andere oenologen, verwachten mijn bezoekers ook een 'state of the art' bodega bij me aan te treffen. Mij interesseert het niet of de bodega mooi is, als mijn wijnen het maar zijn”, vertelt hij terwijl we de bodega inkruipen via de roldeur aan de achterkan. We krijgen een glas aangereikt en volgen Telmo voorzichtig, omdat we nog half verblind zijn door de felle zon. En terwijl onze ogen zich herstellen heeft Telmo, gewapend met een plastic slangetje, een glas en een emmer zich al tussen de vaten gewurmd een glas met de Dehesa Gago 2003 gevuld.

Hij schenkt zijn de wijn over in onze glazen. We proeven. Een zeer toegankelijke neus met veel rijp fruit en een beetje kruidig. In de mond vallen de frisse zuren en fruit op. De structuur klopt. De wijn maakt een levendige indruk, door de eveneens frisse lange afdronk en dat is precies wat Telmo nastreeft, het karakter van de druif moet in de wijn zitten. “Het is niet mijn bedoeling om met een zo lang mogelijke inweking zoveel mogelijk van alles uit de tinta de toro te halen. Sterker nog, ik pas bijna helemaal geen inweking toe, waar andere wijnmakers elkaar om de oren slaan met inwekingen van 30 tot soms wel 40 dagen”. Telmo trekt er een vies gezicht bij, en dan ineens zegt hij: “kom maar mee”.

Behendig springt Telmo van fust naar foeder en klautert op een vat. De Gago, is iets sereuzer dan de Dehesa Gago. Deze Gago 2003 is ook weer levendig, maar heeft veel meer diepgang en complexiteit. Het fruit domineert en de zuren zijn fris en elegant. De tanninen zijn nu al zacht, maar moeten nog verder rijpen, kortom een perfecte balans voor een vatmonster.

Ter afsluiting proeven we de Pago La Jara van het vat, zijn absolute topwijn, zeer verfijnd, met zachte tannines, en wederom veel fruit en kruiden. Een complexe en evenwichtige wijn met een zeer lange afdronk. Deze wijn wordt in open foeder gegist en krijgen een fluweelzachte behandeling. Niets wordt overgepomt of onnodig bewogen. De natuurlijke concentratie van de tinta de toro van oude stokken vraagt om hout. En alleen het beste hout is goed genoeg. “Ik koop zelf mijn eikenhout in en laat het twee jaar in Frankrijk drogen alvorens er fusten van te maken”. Hij geeft zelf toe dat hij op dat vlak aardig is doorgeslagen. Hebben we hier met een freak of een genie te maken, vraag ik me af en toe af. Bij ons afscheid vragen we om zijn kaartje en informatie over de wijnen. Maar hij verontschuldigt zich gladjes met de woorden dat hij een “desastre” is in dit soort dingen, alsof hij wil zeggen dat je niet overal goed in kunt zijn. Duidelijk is in ieder geval dat het de moeite waard is Telmo te blijven volgen want Spanje heeft nog zeker 50 D.O.´s en evenzoveel wijngebieden zonder D.O. waar hij nog niet actief is. Informatie voor mijn eigen archief krijg ik nog nagestuurd.

Toresanas, de bodega van Antonio Sanz vormt de thuisbasis van Telmo Rodriguez in Toro.