Door Jan Rook vanuit Alicante

Het eerste programmaonderdeel van ons bezoek aan Utiel-Requena betrof de ontvangst door het Consejo op het hoofdkantoor in Utiel.
Het gebouw waar deze overkoepelende organisatie is gevestigd is bijzonder.
Het was vroeger een bodega met een voor die tijd gewaagde architectuur. De voormalige bodega is namelijk in een cirkelvorm gebouwd.
In heel Spanje zijn er slechts vier van dergelijke bodegas gebouwd (in Rioja, Jerez en Castilla La Mancha). De bodega is aan het eind van de 19e eeuw gebouwd.

Negen gemeenten

De wijnbouwgeschiedenis van Utiel-Requena is 2000 jaar oud.
De D.O. Utiel-Requena omvat 40.000 ha wijngaarden die in negen gemeenten liggen: Caudete de las Fuentes, Camporrobles, Fuenterrobles, Requena, Siete Aguas, Sinarcas, Utiel, Venta del Moro en Villargordo del Cabriel.

Druivenrassen

De blauwe druivenrassen die voor de herkomstbenaming zijn toegestaan zijn: bobal, tempranillo (cencibel), garnacha, cabernet sauvignon, merlot en syrah. De toegestane witte variëteiten zijn: macabeo, merseguera, planta nova (tardana), chardonnay en sauvignon blanc.
Het druivenras bobal is de meest aangeplante druif in Utiel-Requena en maakt circa 80% van het wijngaardareaal uit. Gebleken is, dat bobal zich het beste aan het ruige klimaat heeft aangepast. In de zomer loopt de temperatuur op tot waarden boven de dertig graden Celsius; in de winter kan het vriezen.

Consejo

De wetgeving aangaande de D.O. Utiel-Requena is in 1975 van kracht geworden.
Het Consejo past de wet op de herkomstbenaming toe.
De organisatie is verantwoordelijk voor de kwaliteitsbewaking van de wijnen die voorzien zijn van het zegel met de D.O. Utiel-Requena. De organisatie overziet het gehele traject van aanplant tot commercialisatie. Inspecteurs van het Consejo halen druiven uit de percelen om de ontwikkeling van de druiven te kunnen volgen. Vijf weken voor de oogst haalt men uit de aangewezen percelen iedere maandag druiven om de juiste oogstdatum te kunnen bepalen. De resultaten van de analyses worden uiteraard direct naar de eigenaren van de percelen gecommuniceerd. Het Consejo is ook betrokken bij de aanplant van nieuwe wijngaarden, de snoeimethodes en de wijze waarop de druiven naar de bodegas of cooperaties worden vervoerd. De eerste kwaliteitscontrole vindt plaats bij de jonge wijnen, de Vendimia Inicial.
Alle wijnen die het zegel van de D.O. op de fles hebben, ondergaan een organoleptische controle. Een proefpanel van het Consejo voert de test uit waarbij vooral de typiciteit van de wijn centraal staat. Een meer striktere controle betreft de benaming ‘Superior’. De wijnen die in aanmerking komen voor de benaming ‘Crianza’, ‘Reserva’en ‘Gran Reserva’ worden regelmatig in de bodegas gecontroleerd.
Het Consejo heeft te maken met meer dan honderd bodegas die hun wijn zelf maken en opvoeden, zeventig bedrijven die ook de botteling zelf verzorgen en ongeveer veertig bedrijven die gespecialiseerd zijn in de opslag en het opvoeden van de wijn.

Benamingen

De benaming ‘Superior’ wordt toegekend aan een wijn die tijdens de organoleptische test hoog scoort. ‘Crianza’ staat voor minstens zes maanden lagering op eiken vaten. ‘Reserva’ betekent minstens een jaar op eiken vaten en nog eens een jaar op fles. ‘Gran Reserva’ staat voor minstens twee jaar op barrique en drie jaar op de fles in de bodega.
Andere benamingen die de D.O. Utiel-Requena kenmerken: ‘Madurado en Barrica’ voor wijnen die minder dan zes maanden op hout hebben gelegen, ‘Tradicion’voor rode wijn die voor minstens 70% van de bobal zijn gemaakt, ‘Licor’ voor minstens 15% van bobal of planta nova en ‘Bobal Clasico’ voor wijnen die gemaakt zijn van bobal uit wijngaarden die ouder zijn dan vijftig jaar.

Proeverij

Carmina Cárcel Pérez, kwaliteitsinspecteur van het Cosejo had een proeverij voorbereid met acht wijnen.

1) Rosado Superior Viña Enterizo 2004 (Cooperatie Covinas). Mooie rosékleur, uitnodigende neus, fruit, fris, stevige structuur van de bobal. Echte eetrosé. Moderne wijn waarin de bobal voor de kracht zorgt.
2) Rosado Superior Señorio de Utiel 2004 van Bodegas Utielanas. Behoorlijk rode kleur voor een rosé. Wat elegantere neus, lichte smaak. Lastige stijl.
3) Madurado Barrica Valle del Tejo 2004 Hijos de Ernesto carcel S.L. Heftige neus, krachtig, persoonlijkheid, aardse tonen, intense, dikke smaak, hoog concentraat. Bobal ten voeten uit.
4) Crianza Loma de Lanzas 2002 Bodegas Ejarque SL. Weer een heel andere neus. Heeft zes maanden op hout gelegen. Wat ontwikkeling heeft de wijn goed gedaan.
5) Tradicion Casa Don Angel 2001 Vera de Estenas. Vrij diepe kleur. Neus nog wat gesloten. Zachte aanzet, volle dikke wijn.
6) Reserva Valle del Tejo 1999: Hijnos de Ernesto Carcel SL. Wat ontwikkelde neus en kleur. Wijn die nu gedronken moet worden.
7) Gran Reserva Vereda Real 1999 Bodegas Vereda Real Sl. Complexiteit in de neus. Tint bruin. Tertiaire aroma’s . Echte wijn voor bij de open haard.
8) Gran Reserva Valle del Tejo 1998 Hijos de Ernesto Carcel. Complexiteit in de neus. Ook duidelijk de houttonen. Hele complete wijn die nu het beste biedt.

Conclusies

Deze proeverij was bedoeld om de wijnstijlen in beeld te brengen.
Dit kwam er eigenlijk niet goed uit. Duidelijk is dat de bobal aan de rosé een kenmerkende smaak meegeeft. Het zijn echte eetrosés. De kracht van bobal zorgt voor een smaakprofiel in de rode wijnen dat uniek is. De Crianza en Reserva vormen de traditionele basis van de wijnen. Het is de vraag of dit commercieel aanslaat. Zeker is wel, dat de zwaarste categorie; de Gran Reserva steeds meer terrein moet prijsgeven.
De kennismaking met de Consejo was een mooie introductie van ons driedaagse bezoek. Website Consejo: www.utielrequena.org