De Wijnschool
van Requena als bakermat van Spanje´s beste
oenologen
Door Emilio Saez van Eerd
De openbare wijnopleiding van Requena, de Escuela
de Enologia, behoort tot de beste wijnmakersopleidingen
van Spanje. Deze volledig door de staat bekostigde
opleiding, is tevens de oudste van Spanje. De huidige
directeur is Pedro Navarro, hij heeft speciaal voor
ons bezoek in de vakantieperiode de school geopend.
De entree ligt verscholen op een hoek langs een van
de verkeersaders van het stadje. De school straalt
geen luxe uit. Dat zou ook niet horen bij deze praktische
opleiding.
Hogeschool
In 1961 startte de opleiding met de eerste praktische
cursussen voor lokale wijnmakers.
Na de dood van Franco, versnelde alles in Spanje.
De opleiding werd officieel een onderdeel van het
Hoger Spaanse Beroepsonderwijs, en fungeert nu als
Hogeschool voor de voedingsmiddelentechnologie. Hoewel
oenologie zeer onduidelijk is georganiseerd in Spanje
en er overal in het land opleidingen hiervoor als
paddestoelen uit de grond schieten, vaart de opleiding
in Requena steevast haar eigen koers. Niet gehinderd
door enige drang om de beste te zijn, maar alleen
om kwaliteit te leveren, stromen jaarlijks zo´n
70 studenten in. Hiervan is het merendeel 18 jaar.
Maar je kunt ook starten als je 30 of 60 bent. Het
is bovendien gratis, zoals alle staatsopleidingen.
Naast de cursus op Hoger Beroeps Onderwijs-niveau
is er voor 16-18 jarigen een opleiding M.B.O.-opleiding.
Beroemde oud-studenten
Wijnboeren sturen hun zonen naar Requena. Uit heel
Spanje treffen jonge wijnmakers elkaar en leren elkaars
achtergronden kennen. De basis voor een uitwisseling
van ideeën en wijnculturen is gelegd. Wijn maken
in Spanje werd een serieuze aangelegenheid met de
toetreding tot de EU in 1985. Ineens is subsidie uit
de Europese pot big business. Maar tegelijkertijd
begint Spanje zich te ontwikkelen als een allround
wijnland. Requena´s oud-studenten bezetten strategische
plaatsen in heel Spanje zoals Javier Ausias bij Vega
Sicilia en Ramon Castaño directeur/wijnmaker
van de gelijknamige bodega in Yecla, om er twee te
noemen.
Neutrale positie
Nu een nieuwe generatie wijnmakers - laten we zeggen
de zonen, en inmiddels ook veel dochters, van de eerste
generatie - plaatsnemen in de schoolbanken, houdt
de kwaliteit zichzelf in stand. Geen enkel privé-initiatief
heeft het tot nu toe voor elkaar gekregen een betere
opleiding aan te bieden. Volgens Pedro Navarro heeft
dat ook te maken met de neutrale positie van Requena,
waar zelfs de zonen en dochters van “bekende”
wijnmakers in Spanje zich rustig kunnen ontplooien.
“Het is een relatief onbekend gebied, niet zoals
Rioja, Jerez of Penedés, waar je een dergelijke
opleiding eerder zou verwachten. In Madrid en Tarragona
zitten enkele serieuze opleidingen, maar op een of
andere wijze is onze aanpak zeer geliefd”
De studenten krijgen een praktische opleiding. Iedere
student heeft eigen wijnvat van roestvrij staal tot
zijn beschikking. Alle mogelijke apparatuur van diverse
oorsprong is aanwezig. Op deze wijze, staat geen enkele
student raar te kijken als ze de praktijk ingaan.
De studenten kunnen tien verschillende pompen verwisselen,
met de meeste uiteenlopende aansluitingen en koppelstukken.
Het schoonhouden van de experimentele bodega hoort
er uiteraard ook bij. Dagelijks worden de studenten
verplicht de zeven hectaren wijngaarden met vrijwel
alle mogelijke
gangbare wijnstokken uit de hele wereld te bewerken.
Ze hebben drie verschillende laboratoria tot hun beschikking
voor allerlei analyses. “Dit alles e basis om
de studenten de praktijk van het moderne wijn maken
bij te brengen”, aldus Pedro Navrro.
Bobal
Ter afsluiting van het bezoek vragen we hem wat hij
als docent vindt van de veranderde wijnstijl in Utiel-Requena
en met name van de mogelijkheden van bobal? Heeft
hij zelf aan de basis gestaan van onderzoek en experimenten?
“10 jaar geleden was bulkhandel de vrijwel het
enige doel in Requena. Met het enorme extract aan
kleur, werd 10% rood toegevoegd aan 90% witte basiswijn
om rode wijn te maken”. De vraag is nu of we
met bobal iets kunnen doen waar de markt behoefte
aan heeft ”? Pedro Navarro vervolgt: “Ik
geloof zelf alleen maar in kwaliteit door selectie
van selectie van selectie etc. Waar vroeger de bobal
vooral groot moest zijn, zien we nu dat de bobalstokken
steeds meer gericht zijn op kleine druiven, veel schil
en een laag rendement”.